دليل چهارم
دليل پنجم
- بروز عقايد فراوانى در طول تاريخ معرفتها و فلسفهها است كه همهء تفكرات و كوششهاى روانى و مغزى را وسايلى براى حيات تلقى نمودهاند . هنگامى كه فلسفهء پراگماتيسم ( اصالت عمل ) بظهور پيوست هدف اعلايى را كه براى همه گونه كوششهاى فكرى و جسمانى منظور نمود ، حيات تحققى بود كه در مجراى عمل ادامه مىيابد . ضمنا بانيان اين مكتب چنين ادّعا كردند كه عناصر اساسى اين مكتب را از گذشتگان گرفته و آن را تنظيم و بارور ساختهاند . از يك نظر ديگر مكتبهايى كه با اشكال گوناگون اصالت منفعت را محور اساسى خود قرار مىدهند ، در حقيقت يكى از اساسىترين مختصات حيات را هدف اعلا معرّفى مىنمايند . بدين ترتيب مكتب هدونيسم ( اصالت لذت ) خاصيت ديگرى از حيات را هدف اعلا قرار مىدهند . از يك نظر اين دلايل پنجگانه در حقيقت توضيح مناسبى از آيهء قرآنى است كه مىگويد : * ( « مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّه مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً » ) * ( 1 ) ( حقيقت اينست كه هر كس انسانى را بدون عنوان قصاص يا فساد در