مطلب لازم ديگرى را هم در اين مورد يادآور مىشويم و آن اين كه يكبار دوستى از دوستان اديب من كه به مسائل اسلامى علاقه داشت ، گويا از زبان ديگران مىگفت : اين كه مىگويى على ( ع ) در امور سياسى و مردمدارى خبره بوده و هوش سياسى داشته است ، مرا قانع نمىكند .
از دوستم پرسيدم : اگر عبدالرّحمن بن ملجم نتوانسته بود على ( ع ) را به شهادت برساند و يا اين كه فرض مىكنيم كه اوضاع در همان صبحى كه على ( ع ) به قتل رسيد ، به طور ناگهانى تغيير كرده بود و عدّهاى از يارانش از آن ضربت دردناك جلوگيرى كرده بودند و از اين توطئه جان سالم بهدر برده بود و سپس آن حضرت تصميم خود را دربارهء تأديب معاويه عملى كرده بود و در مبارزهء نظامى بر سپاه شام پيروز شده بود ! و يا اين كه فرض مىكنيم داستان « حكميّت » در جنگ صفين عدّهاى از ياران على ( ع ) را از جنگ باز نداشته بود و آنها به نبرد ادامه داده و بر معاويه و عمرو بن عاص پيروز شده بودند و جنگ صفين هم مانند جنگ جمل پايان يافته بود و با تمام اين فرضيّات ، على ( ع ) همانگونه كه بر طلحه و زبير غلبه يافته بود بر معاويه هم غلبه مىيافت ، در اين صورت دربارهء سياست على ( ع ) چه مىگفتى ؟ و چه عيبى در شايستگى او مىديدى ؟ ! همچون ديگران نمىگفتى كه على ( ع ) علاوه بر بلاغت ، حكمت ، شرف ، و صفاى وجدان ، سياستى برتر از سياست معاويه داشت و داراى نيرويى برتر از عمروعاص در رويارويى با حوادث و رفع مشكلات بود ؟ معترضين دربارهء على ( ع ) در اين مورد كه معاويه و ديگر كارگزاران عثمان را عزل كرد ، چه مىگويند ؟ اوضاع زمان و سياست عثمان با او سازگارى
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 1939
مساهمون: جورج جرداق
ص١٩٣٩