ويژگيها و برتريهاى جوانمردى در كسى جمع شده باشد ، اين شخص تنها على بن ابىطالب ( ع ) است .
شگفتا ! آيا على بن ابىطالب ( ع ) مردم را ، هر كه باشند ، از آبى كه پرندگان ، گياهان و حيوانات زمين استفاده مىكنند ، محروم مىسازد ؟ آيا على ( ع ) مردى را كه تنها اميدش اين است كه زنده بماند و به خورشيد و ماه نظر افكند ، نان بخورد و آب بياشامد ، به قتل برساند ؟ !
اين دو حادثهء جنگ صفين را ، دوستان على ، با ديگر اعتراضاتى كه متنفذين بر او داشتند در ارتباط مىبينند ، زيرا مىگويند كه چندين بار در سياست خود اشتباه كرد ؛ يكى در عزل معاويه و ديگر رفتارى كه با طلحه و زبير كرد ، و ديگر آن كه نسبت به فرمانداران و كارگزارانش سختگيرى نمود و دستشان را در حكومت بازنگذاشت تا در اموال مردم تصرّف كنند و در مقابل به او وفادار بمانند .
اما به نظر من ، آنچه آنان ضعف على در سياست مىدانند ، ارزشهايى است كه از احساس لطيف و سرشت پاك وى سرچشمه مىگرفته است . اينها كه به على ( ع ) اعتراض مىكنند ، اعمال على ( ع ) را با معيارهاى زمانهاى بعد كه امانت و راستى و آسايش وجدان در اصول و مبانى سياست راهى ندارد ، مىسنجند .
على ( ع ) در مهارت و قدرت سياسى هوشيارانه به حدّى رسيده بود كه هرگز هوشياران عرب و سياستبازانشان به آن حد نرسيده بودند . على ( ع ) در انديشهء عميق و پيشبينى دقيق سياسى و جنگ ، و در آزمودن مردم و شناسايى افراد ناپاك و در بهدست آوردن نتايج ، قبل از رسيدن به آن و در آگاهى از اميال و طمعهاى مردم و روشهاى حيلهگرانه ، آنقدر توانا بود كه نه معاوية بن ابوسفيان و نه عمرو بن
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 1937
مساهمون: جورج جرداق
ص١٩٣٧