را كه ذكر مىكند ، دربارهء آنها اظهار شك مىكند ، زيرا آنها را از مجعولات مردم عراق مىداند . . . »
* * * « طه حسين » سپس شمهاى دربارهء ماجراى جعل حديث ، از طرف مردم عراق ، بحث كرده و مىنويسد :
« . . . به هر حال « بلاذرى » ذكرى از ابنالسوداء و پيروانش در غوغا و شورش دورهء عثمان و على به ميان نمىآورد ، اما « طبرى » و كسانى كه از او روايت كردهاند و مورخينى كه بعدها از تاريخ او استفاده كردهاند ، در فتنهء عثمان و سال اول خلافت على از ابنالسوداء و پيروانش ياد مىكنند ، ولى پس از آن ، آنها را به كلى فراموش مىكنند .
البته محدثين و اهل جدل با عقيدهء « طبرى » موافقت دارند ، ولى همين اشخاص ، قائل به چيز ديگرى هستند كه « طبرى » و پيروانش آن را ذكر نكردهاند . اينها مىگويند كه ابنالسوداء و پيروانش قائل به خدايى و الوهيت على شدند و على آنها را در آتش سوزاند . اما وقتى راجع به اين واقعه در كتب تاريخ جستجو مىكنيم ، اثرى از اين حادثه نمىبينيم بنابراين نمىدانيم در چه سالى - از مدت كوتاهى كه على خليفه بود - حادثهء اين « غلات » واقع شده است ؟ و معلوم است كه سوزاندن عدهاى از مردم ، آن هم در صدر اسلام و در ميان عدهاى از مهاجرين و انصار و افراد نيكوكار مسلمين ، امرى نيست كه مورخين از آن غفلت كنند و ننويسند و وقت وقوع آن واقعه را ثبت ننمايند و كاملًا آن را مسكوت گذاشته ، از آن بگذرند ؟ . . . » « 1 »
هامش
( 1 ) على و بنوه تأليف دكتر طه حسين ، چاپ هفتم مصر ، صفحات 43 و 90 و 152