البته اين فقط يك ادعاى بىدليل نيست ، بلكه نويسندگان دانشمند و محققين عصر ما ، در اينباره دلايل و مدارك فراوانى بهدست آوردهاند كه ما فقط قسمتى از آنها را به عنوان نمونه نقل نموده و تفصيل بيشتر را به وقت ديگرى موكول مىكنيم .
طهحسين چه مىگويد ؟
نخست عقيدهء « دكتر طهحسين » محقق معروف و دانشمند مصرى را كه در جلد اول كتاب خود در وجود ابنسبا تشكيك كرده و سپس در جلد دوم آن ، اصولًا منكر وجود او شده است ، بيان مىكنيم . او در ضمن بحث مستقلى در اينباره ، در كتاب خود مىنويسد :
« . . . مىگويند : ابنسبا سازمان منظمى بهوجود آورد و در شهرها گروههاى سرى تشكيل داد كه پنهانى به تبليغات خود ادامه دهند و مردمان را بهشورش برانگيزند تا در فرصت مناسب ، بر خليفه هجوم برند ! و شورش مردم و محاصره و قتل عثمان ، در نتيجهء تشكيلات منظم و مخفى ابنسبا بود .
به نظر من كسانى كه داستان ابنسبا را تا اين اندازه بزرگ جلوه دادهاند ، هم به خود و هم به تاريخ ، ستم كردهاند . نخستين چيزى كه بهنظر مىرسد ، اين است كه ما در كتب مهم و مصادر اصلى كه داستان شورش عليه عثمان در آنها ضبط است ، نامى از ابنسبا نمىبينيم .
ابنسعد آنجا كه از خلافت عثمان و انقلاب مردم سخن مىگويد ، نامى از ابنسبا نمىبرد . در انساب الاشراف بلاذرى كه به عقيدهء من ، مهمترين و مفصلترين كتابى است كه اين داستان در آن آمده است ، به هيچوجه سخنى از ابنسبا نيست و تنها طبرى است كه اين حكايت را