عبداللَّهبن سبا كيست ؟ !
مىگويند : يك مرد يهودى كه دل او از پيروزيهاى مسلمين خون شده بود ! بهصورت ظاهر اسلام آورد و در دل خود داشت كه بر ضد اسلام مبارزه كند و اين مرد « عبداللَّهبن وهببن سبا » ، معروف به ابنالسوداء بود كه از يهودىهاى « يمن » و از اهالى صنعا يا حيره يا حمير ( بنا به اختلاف اقوال ناقلين ) بوده است . « 1 »
ما از نسب و سوابق ابنسبا فقط همينقدر اطلاع داريم و در كتب رجال يا تاريخ ، بيشتر از اين ، در اينباره توضيح داده نشده است .
و گويا نخستين كسى كه « عبداللَّهبن سبا » را يهودى دانسته است « شهرستانى » در مللونحل است كه اشاره به آن كرده است ، و مابقى مورخين ، راجع به نسب او خاموش ماندهاند ؛ و يا اينكه او را عرب دانستهاند . . . « 2 »
داستانهايى دربارهء ابنسبا و معتقدات او
داستانها و افسانههايى كه نويسندگان مغرض و يا غيرمحقق ، دربارهء ابنسبا و فرقهء « سبائيه » و معتقدات آنها نوشتهاند بسيار است ، ما براى رعايت اختصار قسمتى از آنها را نقل كرده ، بعد اسامى كتابهايى را كه در آنها هم داستانهاى مربوط به ابنسبا نقل شده است ، ذكر مىكنيم تا طالبين تفصيل به آنها رجوع كنند .
هامش
( 1 ) كتابهاى : مقالات الاسلاميين و اختلاف المصلين تأليف : « شيخ ابىالحسن على بن اسماعيل الاشعرى » متوفى 330 ه ، طبع اول مصر ، مقدمهء ج 1 به قلم محمد محبىالدين عبدالحميد صفهء 11 و الى مشيخهء الازهر تأليف : عبدالله السبيتى ط عراق ص 122 و « نقش وعاظ در اسلام » ترجمهء فارسى وعاظ السلاطين تأليف دكتر على الوردى ، ص 111
( 2 ) كتاب : نخستين امام تأليف هدايتالله حكيم الهى ، صفحهء 42 چاپ تهران 1329 شمسى