نجباى تاريخ ! بهسختى مىتوانند بيش از چند قدم كوتاه ، از آن بپيمايند ، و اگر راه دراز و طولانى باشد ، وضع آنان روشن است كه چگونه خواهد بود !
اما كار مساوات و برابرى دربارهء وظايف و مقامات ديگر ، بسيار سهل و آسان است ! هركسى بدون توجه به مقام و موقعيت اگر نيكوكار باشد ، پاداش نيك مىبيند و اگر بدكردار باشد ، كيفر و نتيجه ناگوار بهدست مىآورد . بدين ترتيب عاقبت افراد يكسان نخواهد بود ، براى آنكه كسى كار نيكى انجام دهد مورد تقدير قرار خواهد گرفت و آنكس كه به بدكارى آلوده شود ، از كار بر كنار خواهد شد .
علىبن ابيطالب در عهدنامه خود به بعضى از فرماندارانش مىفرمايد : « هرگز در حكومت تو خادم و خائن يكسان نباشند ، زيرا خادم و نيكوكارى كه در ازاى خدمت خود مزد و پاداش نبيند ، دلسرد و بىقيد مىگردد و خائن و بدكارى كه جزاى خيانت خود را به حد كمال نيابد و تقبيح نشود ، كردار زشت خود را با جرأت بيشترى تكرار مىكند ؛ بايد بر هر دو گروه چنان روا داشت كه خود براى خود روا ديدهاند . »
و اكنون اين سخن صريح امام را دربارهء كسى كه بايد مقامى به عهدهاش گذاشته شود ، بشنويد : « آنان را نبايد از روى حسن ظن خود و اعتماد و اطمينان شخصى برگزينى ، چهبسا كسانى كه با انواع مختلف تظاهر به حسن خدمت مىكنند و امر را بر والى مشتبه مىسازند ، درحالى كه نه خيرخواه هستند و نه اميناند . بايد آنان را مورد آزمايش قرار دهى و سابقه خدمتشان را درنظر بگيرى خدمتى كه به واليان صالح پيش از تو انجام دادهاند سپس از ميان آنان بايد
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 950
مساهمون: جورج جرداق
ص٩٥٠