ميلادى است ! از اوامر عمومى امام على ، كه آن را نوشته و بر مأموران خود در ولايات مىفرستاد ، اين دستور است :
« . . البته هيچكس را مترسان و اگر كسى مايل نباشد ، بر او گذر مكن ، و بيشتر از آنچه خداوند فرموده است ، از او مگير . و اگر به قبيلهاى رسيدى ، بر كنار آب آنان فرود آى ، بدون آنكه به منزلشان وارد شوى ، و سپس با آرامش و وقار بهسوى آنان برو و در نزد آنان بايست و بر آنها سلام كن و در درود و تحيت برايشان كوتاهى منما . و سپس به آنان بگو : « اى بندگان خدا ، دوست و خليفه خداوند ، مرا بهسوى شما فرستاده است تا كه حق خداوندى را از مال شما بگيرم . آيا در دارايى و مال شما خداوند را حق و سهمى است كه آن را بپردازيد ؟ » . . . اگر كسى جواب منفى داد ، به او مراجعه منما و اگر كسى پاسخ مثبت داد ، همراه او برو ، بدون آنكه او را بترسانى و يا بيم دهى ، يا بر او سخت گرفته و او را به دشوارى وادارى . آنگاه آنچه از طلا و نقره به تو مىدهد ، دريافت كن و هرگاه او گاو و گوسفند و شتر داشته باشد ، بىاجازهء او نزد آنها مرو ، زيرا بيشتر آنها متعلق به اوست . و اگر نزد چهارپايان رسيدى به آنها همچون كسى نگاه نكن كه بر صاحب آنها تسلط دارد ! . . . و چهارپايان را نرانده و مترسان . . . » « 1 »
امام على در جاى ديگر چنين مىفرمايد :
« از درهاى خانهها وارد آنها بشويد وآنكس كه از درهاى خانهها وارد نشود دزد ناميده مىشود ! » . اگر شما اين نص صريح را به نص
هامش
( 1 ) . آنچه را كه مؤلف از فرمان امام على عليه السلام در اينجا نقل كرده ، گوشهاى از سفارش نامه امام است كه آن را به كارمندان تشكيلات جمع ماليات اسلامى نوشته است . جملاتى از اين نامه در نهجالبلاغه ، بخش نامههاى امام ، آمده است . م