تشابه دارند و يا نصوصى كه مترادف با مواد اعلاميه است و يا در هدف نهايى همگام با آنها است ، نقل كنيم .
نخستين ماده اعلاميه حقوق بشر مىگويد :
1 . « تمام افراد بشر آزاد بهدنيا مىآيند و بايد آزاد بمانند و از لحاظ حيثيت و حقوق با هم برابرند . . . » .
در مورد نخستين بخش اين ماده كه مىگويد : « تمام افراد بشر آزاد بهدنيا مىآيند و بايد آزاد بمانند ، علىبن ابيطالب اين سخن گرانمايه را مىفرمايد كه قبلًا نيز نقل كردهايم : « بندهء ديگرى مباش كه خداوند تو را آزاد آفريده است » . اين گفتار امام على ، با نخستين بخش ماده و اعلاميه حقوق بشر ، از نظر روح و نص و هدف ، يكسان است و نياز به توضيح ندارد .
ما در گذشته بهتفصيل دربارهء اقدام امام على براى بيدارساختن روح آزادى در بين مردم بحث كرديم و گفتيم كه علىبن ابيطالب بهطور صريح و آشكار اعلام مىدارد كه : « نيروى هستى » مردم را آزاد قرار داده و آنان مختار هستند كه در شئون زندگى خود نظارت كنند و از آنچه بهدست آورده و دانستهاند ، استفاده ببرند و در اين راه ، كسى نمىتواند آنها را به كارى مجبور سازد . همچنين آنان حق دارند هروقت كه بخواهند اعتراض و مخالفت خود را ابراز دارند و يا كمك و همكارى خود را اعلام كنند و در كارهاى خود ، آنچنان باشند كه خود تشخيص دادهاند و بدينترتيب ، هيچ انسانى را بر انسان ديگر تفوق و برترى نيست و هيچكس به حكم محل تولد ! و يا افسانه ديگرى نبايد بر انسان ديگرى تسلط يابد و هيچگونه منتى هم در كار نيست كه كسى بتواند به بهانه آن ، يوغى را بر گردن مردم بيندازد و يا
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 875
مساهمون: جورج جرداق
ص٨٧٥