ضرورى نبوده است و از اين قرار فرار شاه به « وارن » موجب بهوجود آمدن حزب جمهوريخواه شد . . . » « 1 »
سپس مجلس ، اموال و دارايى بىحساب پدران روحانى را كه ظالمانه جمعآورى نموده بودند ، بهنفع مردم مصادره كرد و قرار شد كه موقوفات هم طبق مقصود و نيت وقفكنندگان ، در راه خير عمومى مصرف شود و روحانيون مسيحى بهجاى ظلم و ستم و عامل استبداد بودن ، به مسائل اخلاقى و ايجاد و ترميم كليساها و بيمارستانها و مدارس و غيره بپردازند . املاك و اموالى را كه پدران روحانى مسيحى از راه زور و غصب بهدست آورده بودند ، بهفروش رسيد . طبق برآورد سال 1789 ، دارايى روحانيون مسيحى در فرانسه به چهار ميليارد تقويم شده بود ! .
* * * نحوهء انتخابات تغيير يافت ، قواى سهگانه مقننه ، مجريه ، قضاييه از همديگر جدا و تفكيك شد ؛ مالياتهاى قديم ملغى گشت ؛ اصلاحات ادارى و غيره شروع گرديد ؛ تشكيلات روحانيون مسيحى طبق مقتضيات فرانسه و تقسيمات جغرافيايى و ادارى مملكت معين شد ؛ دست شاه از دخالت مستقيم در امور مملكت و اجحاف و تعدى كوتاه گرديد ؛ بساط استبداد و خودكامگى برچيده شد و در سايه آزادىهاى سياسى احزاب گوناگونى تشكيل گرديد كه در ميان آنها هواداران نظام منحوس قبلى نيز بهچشم مىخوردند كه براى خود حزب اشراف آريستوكراتها را تشكيل داده بودند !
هامش
( 1 ) . تاريخ آلبرماله ، انقلاب كبير فرانسه ، ترجمه رشيد ياسمى ، ج 2 ، ص 389 ، چاپ تهران