يا بدون هيچگونه اتهامى ، هر كسى را كه بخواهند ، روانه زندان بنمايند .
و در اين زمينه كافى است كه شما از داستان « نامههاى رسمى و مهر شده » كه در بحثهاى گذشته به آن اشاره كرديم ، مطلع شويد تا بدانيد كه گروه متنفذين چگونه به آسانى مىتوانستند از شر ! دشمنان خود آسوده و راحت شوند و در اينصورت است كه شما ارزش و قدرت ضربهاى را كه ولتر بر پيكر قدرتمندان وارد نمود درك خواهيد كرد . كسانى كه توده مردم و طبقات اصيل اجتماع را نوكر خود فرض مىكردند و كيفردادن به آنان را بدون مجوز قانونى يكى از امتيازات خاص خود مىدانستند .
ولتر درباره عدم مساوات اجتماعى بين طبقات مردم ، با حرارت و شدت و قدرت تمام ، در فرهنگ فلسفى « 1 » خود چنين مىگويد : « چرا ما اين گروه بسيار از مردم زحمتكش و بىگناه را كه در طول سال كار مىكنند و رنج مىبرند تا ثمره زحمت و رنج خود را در اختيار شما بگذارند ، به حال خود بگذاريم كه قربانى تحقير و ظلموستم و غارت بشوند ، و در قبال آن ، آن مرد بيكار و بىعرضه و بدكردار را كه از دسترنج زحمتكشان بهرهمند مىشود و از محروميت و بدبختى آنان سود مىبرد ، محترم بشماريم و از او تملق بگوييم ؟ » « 2 »
ولتر بهشدت از وحدتنژاد بشرى دفاع مىكند و به بردگى گرفتن سياهان حمله مىكند و عاملين اين كار را مورد تمسخر قرار مىدهد و
هامش
( 1 ) . منتخب فرهنگ فلسفى ولتر توسط نصراللّه فلسفى بهفارسى ترجمه و چاپ شده است . م
( 2 ) . تاريخ اعلان حقوقالانسان ، ص 84