جديد گشودند . چرا كه گرسنگى ، چنان كه گفتيم ، بىرحمانه آنان را از پاى در مىآورد ولى آنان حاضر به مرگ بودند و نمىخواستند تسليم شوند . سرانجام با اين اقدام شجاعانه ، يعنى باز نمودن آب سدها خود و دشمن را در امواج خروشان غرق ساختند ولى تن به شكست و بردگى ندادند .
و چه زود راه را به روى آب باز كردند و امواج آن بسيارى از تبهكاران و رزمندگان ، هر دو را با هم نابود ساخت و از بين برد ! .
توضيح مترجم
توضيحات مؤلف درباره « مارتين لوتر » پايان يافت و بىمناسبت نيست كه ما مطالب او را در اين زمينه تكميل ! كنيم و يك حقيقت تاريخى را آنطور كه هست افشا سازيم : مارتين لوتر در آلمان متولد شد ، ابتدا راهب سادهاى بود ، بعد بهرتبه كشيشى نائل آمد . در شهر « ويتنبرگ » بهتدريس اشتغال داشت و سپس درجه دكترى گرفت . او پس از مسافرت به « رم » از مشاهده اوضاع مذهبى و بويژه شخص پاپ سخت برآشفت ، و با خريد و فروش بهشت ، آمرزش فروشى و ساختن كليساى سن پير با پول مردم آلمان مخالفت نمود و درباره معتقدات خود ، رسالاتى نوشت و منتشر ساخت .
لوتر در سال 1520 مورد تكفير پاپ « لئون دهم » واقع شد ولى او فرمان پاپ را در يك اجتماع بزرگ آتش زد . . . لوتر مدتى مخفى بود و در آنجا كتاب مقدس عهد جديد را به آلمانى ترجمه كرد . وى در سال 1522 به « ويتنبرگ » برگشت و با يكى از راهبههاى سابق ! ازدواج نمود ! و عهد عتيق را نيز ترجمه كرد .