رفتار خلفا با فدك
چنان كه گذشت ، پيامبر ( ص ) از اموالى كه داشت به مسلمانان واگذار كرده بود و آن اموال در تصرّف آنان بود . حكم شرعى داريم كه كسى كه مالى در دست اوست ، شرعا ، مالك و صاحب آن است ؛ اين حكم به عنوان « قاعدهء ذواليد » ناميده مىشود .
فدك را پيامبر ( ص ) به حضرت زهرا ( س ) بخشيده بود و آن حضرت ( س ) در آن تصرّف كرده بود ، لذا ذواليد بود « 1 » . با اينهمه ، ابو بكر ، فدك را از آن حضرت گرفت حضرت زهرا ( س ) فرمود : « فدك را به من بازگردانيد ، زيرا پيامبر ( ص ) آن را به من بخشيده است » . به آن حضرت گفتند : شاهد بياور ؛ ولى از كسان ديگر ( يعنى كسانى كه پيامبر ، در زمان حيات خود ، اموالى را بديشان بخشيده بود ) شاهد نخواستند ! حضرت زهرا ( س ) امّ ايمن را شاهد آورد « 2 » .
مسعودى دراينباره چنين نقل مىكند :
حضرت زهرا ( س ) علاوه بر على ( ع ) و ام ايمن ، حسنين را هم به عنوان شاهد آوردند و گواهى دادند و گفتند كه پيامبر ( ص ) ، فدك را در
هامش
- نامهاى باقىمانده است كه در آن ، رسول اكرم ( ص ) ، مالكيت حضرت زهرا ( س ) را بر فدك تصديق كردهاند بحار الانوار علامه مجلسى 16 / 109 ، روايت 41 ، باب 6 و 17 / 378 .
( 1 ) . هنگامى كه فرمان مصادرهء فدك از جانب ابو بكر صادر شد ، كارگران حضرت زهرا ( س ) را كه در آن مشغول به كار بودند بيرون كرد ( شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد 11 / 211 ) .
( 2 ) . بنا به نوشتهء مروج الذهب 2 / 200 .