تازه اگر يوحنا و متى از رسولان دوازدهگانه باشند كه عيسى مسيح آنان را برگزيد ، تا وحى را به مردم ابلاغ كنند ، مرقس و لوقا اين مقام بزرگ را از كجا به دست آوردهاند ؟
و البته سزاوار بود كه انجيل يوحنا ، به مناسبت نزديكى آن به دوران مسيح و ملازمت وى با عيسى ، بيشتر مورد وثوق و اعتماد باشد ، ولى با آن وضعى كه اين انجيل در نزد خود مسيحيان دارد ، وضع واقعى ديگران را نيز مىتوان فهميد .
به نظر ما نيز انجيل يوحنا را به علت موهوماتى كه دارد ، بايد به كلى دور انداخت ، زيرا از اين انجيل ، چنين فهميده مىشود كه مسئلهء تعدد خدايان را خود مسيح گفته است .
او مىگويد : « عيسى در جواب ايشان گفت آيا در تورات شما نوشته نشده است كه من گفتم شما خدايان هستيد . پس اگر آنانى را كه كلام خدا بديشان نازل شد ، خدايان خواند و ممكن نيست كه كتاب محو گردد ، آيا كسى را كه پدر تقديس كرده به جهان فرستاد ، به دو مىگوييد كفر مىگويى ، از آن سبب كه گفتم پسر خدا هستم . » « 1 » چنين است وضع اناجيل چهارگانه كه اصول و اساس هستند و از اينجا وضع اناجيل ديگر را كه چهارده رساله از پولس و يك رساله از يعقوب و دو رساله ازپطرس و سه رساله از يوحنا و غيره است « 2 » ، به خوبى مىتوان فهميد . . . و البته اينها هيچكدام ارزش اناجيل اربعه - در نزد مسيحيان - را ندارند ، ولى اعمال رسولان نيز در نزد آنها بىاعتبار نيست و مىگويند كه گويا آن را لوقا صاحب انجيل سوم ، تأليف كرده است و
هامش
( 1 ) . مرحوم كاشفالغطاء مدرك كامل اين مطلب را ننوشته بود و متن آيات آن را از انجيل يوحنا ، باب 10 ، آيات 34 - 39 نقل كرديم ( خ ) .
( 2 ) . تعداد اناجيل در دست مسيحيان از شصت انجيل بيشتر است كه خودشان اغلب آنها را قبول ندارند . به كتابتاريخ كوچكى از مذاهب بزرگ تأليف دانشمند فرانسوى ، فيلسين شاله . . . و رسالهء كوچك ما كه تحت عنوان اناجيل را بشناسيم منتشر شده است ، مراجعه فرماييد ( خ ) .