فصل 17 در ذكر نماز آيات
نماز آيات [ 1 ] ، در چهار مورد واجب است : موقع گرفتن خورشيد ، گرفتن ماه وقوع زلزله و هنگام وزيدن بادهاى ظلمانى و تاريك . و هر گاه تمام قرص خورشيد و ماه بگيرد و كسى عمدا نماز را ترك نمايد بايد نماز را با غسل ، قضا كند . و چنانچه تمام قرص نگرفته باشد ، قضاى نماز ، بدون غسل ، واجب است [ 2 ] .
هامش
[ 1 ] - در روايات شيعه و اهل سنت آمده كه هنگام مرگ ابراهيم فرزند رسول اكرم تصادفا خورشيد گرفت . مردم گفتند : گرفتن خورشيد مربوط به مرگ فرزند پيغمبر است . رسول اكرم به منبر بر آمد و پس از حمد و ثناى الهى فرمود : مردم ، ماه و خورشيد دو آيت از آيات و نشانه هاى قدرت الهى است و بامر خدا حركت و از فرمان او اطاعت مىنمايند . و به واسطهء مرگ و زندگى كسى تيرگى و گرفتگى پيدا نمىكنند ، پس هر گاه يكى از اين دو بگيرد نماز بخوانيد . آنگاه از منبر به زير آمد و با مردم نماز آيات خواند . و شايد همين سخنرانى باعث ناميدن اين نماز به نماز آيات بوده است . معمولا گرفتن خورشيد را كسوف ، و گرفتن ماه را خسوف ، و به اين دو و ساير حوادث مخوف و هولناك جوى آيات گويند و نماز واجب در اين حالات را نماز آيات و گاهى بطور مطلق نماز كسوف مىنامند و به طورى كه از روايات استفاده مىشود نظر به اين كه بروز اين حوادث گاهى نشانه ى رحمت و گاهى علامت غضب و قهر حق است و به واسطهء آن ، وحشت و خوف مردم را فرا مىگيرد ، اين نماز براى دفع غضب خداوند و رفع خوف مردم مقرر گرديده است .
[ 2 ] - در نهايه ج 1 ص 147 اضافه كرده كه اگر هنگام گرفتن تمام قرص نماز را نسيانا ترك كند قضاء آن بدون غسل واجب است ، و اگر هنگام گرفتن مقدارى از قرص ، نسيانا نماز را ترك كند بر او چيزى نيست .