بودند ، به او پيوستند . اصفهانى مىنويسد : « شيعيان با زيد ديدار كردند و گفتند از ميان ما به كجا مىروى ؟ و حال آنكه صد هزار نفر شمشيرزن از اهل كوفه و بصره و خراسان در خدمت تو مىباشند و شيعيان و ساير مردم با او رفت و آمد مىكردند و بيعت كردند تا اينكه شمار كسانى كه فقط از كوفه با او بيعت كردند به پانزده هزار رسيد و اينها غير از افرادى بودند كه از مدائن . . . و خراسان و رى و گرگان با او بيعت كردند » « 1 » .
شكست انقلاب زيد در تمركز شيعه و بسيج شدن آنها بر ضد حكومت بنى اميه اثر زيادى داشت . يعقوبى مىنويسد : « هنگامى كه زيد به شهادت رسيد و آن حوادث تأسفبار دربارهء وى به وقوع پيوست ، شيعيان خراسان دست به قيام زده و مخالفت خود را اعلام كردند و افراد زيادى به آنها پيوستند و از آنان طرفدارى نموده و جنايات و ستمهاى بنى اميه را نسبت به خاندان پيامبر براى مردم بازگو مىكردند ، تا آنجا كه اين خبر در همهء شهرها منتشر شد و مبلغان بهطور علنى آن را تبليغ مىكردند . . . » « 2 » .
قبل از اينكه يحيى بن زيد به شهادت برسد ، متوكل بن هارون با او ديدار كرد . در اين ملاقات يحيى ( پس از اينكه اطلاع پيدا كرد ، امام صادق ( ع ) از شهادت او خبر داده است ) صحيفهء سجاديه را نزد او به امانت سپرد و گفت : « صحيفه امانتى است از من در نزد تو تا اينكه آن را به عموزادگانم محمد و ابراهيم فرزندان عبد الله بن حسن بن على ( ع ) برسانى زيرا آن دو جانشينان من در اين كار ( قيام بر عليه بنى اميه ) مىباشند . . . » « 3 » .
محمد و ابراهيم كسانى بودند كه در زمان منصور عباسى خروج كردند و به دستور او كشته شدند « 4 » .
در مورد سكونت شيعيانى كه از نياكان و اسلاف « 5 » اماميه به حساب مىآمدند ، چنين
هامش
( 1 ) - مقاتل الطالبين ، ص 96 .
( 2 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 3 ، نجف ، 1358 ه ، ص 65 .
( 3 ) - صحيفه سجاديه ، نجف ، 1352 ، ص 8 .
( 4 ) - اصفهانى ، مقاتل الطالبين ، ج 2 ، ص 192 و پس از آن .
( 5 ) - مقصود مؤلف از نياكان اماميه شيعيانى است كه به امامان دوازدهگانه معتقد بودند ، ولى چون در زمانى زندگى مىكردند كه همه آنها را درك نكرده بودند ، از آنان به اسلاف و نياكان اماميه تعبير شده است . - م .