دانش » « 1 » .
برخى از نويسندگان معاصر نيز در مورد علم و دانش آن حضرت به اظهار نظر پرداختهاند . دونالدسن معتقد است : « امام صادق ( ع ) داراى مدرسهاى شبيه به مدرسهء سقراط بوده است » « 2 » .
امير على معتقد است : « مدرسهاى كه امام صادق ( ع ) تأسيس كرد با رحلت آن حضرت تعطيل نشد ، بلكه با نگهدارى و مراقبت فرزندش موسى بن جعفر ( ع ) بر رونق و نورانيت آن افزوده گشت » « 3 » .
ممكن است آنچه ما در مورد ايجاد مراكز علمى توسط امام باقر ( ع ) و امام صادق ( ع ) بيان كرديم ، نظريهء دكتر شيبى را خدشهدار نمايد . وى گفته است : « امام باقر ( ع ) در علم و دانش آنچنان مشهور شد كه برطبق پيشگويى كه پيامبر از ولادت آن حضرت كرده بود ، به نام باقر ( شكافندهء علم ) ملقب گشت . ولى علمش ضايع شد . . . و چيزى از او باقى نماند ، مگر آنچه در مورد سرزنش كردن برادرش زيد . . . پيرامون فراگيرى از و اصل بن عطاء كه شيخ معتزله بود ، بيان كرد » . وى در مورد دانش امام صادق ( ع ) نيز چنين گفته است : « ولى اين علم براثر مخلوط كردن احاديث صحيح آن حضرت با احاديث دروغ از بين رفت ، تا آنجا كه بخارى از روايت كردن احاديث آن حضرت خوددارى كرد و از وى بهجز اندكى علوم و معارف چيزى باقى نماند ، از جملهء آثار باقى مانده ، رسالههايى است كه جابر بن حيان در علم شيمى از آن حضرت روايت كرده است . . . و نيز جفر كه در مورد پيشگويى از وقايعى است كه براى تمام اهلبيت و به ويژه برخى از افراد اين خاندان پيش مىآيد . . . » « 4 » .
ما دانستنىهاى لازم را در مورد كمالات فكرى ائمهء معصومين از جمله امام باقر ( ع ) و
هامش
( 1 ) - الرسائل با اعتناء السندوبى ، قاهرة 1933 ، ص 108 .
( 2 ) - دونالدسن ، دوايت ، عقيدة الشيعه ترجمه : ع . م ، قاهره 1946 ، ص 132 .
( 3 ) - مختصر تاريخ العرب ، ترجمه عفيف البعلبكى ، بيروت 1981 ، ص 209 .
( 4 ) - الفكر الشيعى ، بغداد 1966 ، ص 33 - 4 .