زيادى را به او بخشيده بود بر آنجا حاكم شد . بلاذرى مىنويسد : مردم اين عمل عثمان را كه صد هزار درهم به سعيد بن عاص بخشيد ، زشت دانستند . على ( ع ) و طلحه و زبير و سعد و عبد الرحمن بن عوف دراينباره با عثمان گفتگو كردند ، عثمان گفت : او از خويشان و نزديكان من است . گفتند : ابو بكر و عمر با خويشان و نزديكانشان اينگونه نبودند . عثمان گفت : براى ابو بكر و عمر خويشاوندى معيار برترى و بخشيدن اموال به حساب نمىآمد ، ولى براى من به حساب مىآيد . آنها گفتند : به خدا ! قسم روش رهبرى آن دو براى ما بهتر است از روش تو . . . » « 1 » .
از اين روايت روشن مىشود كه اكثريت اعضاى مجلس شورا ، بر انتقاد از سياست مالى عثمان اتفاق داشتند و چنانكه معروف است اين گروه در زمان عثمان از سران مسلمين بودند . حال اين سؤال پيش مىآيد كه آيا ابن سوداء و ياران او مىتوانند بر همهء اين افراد آراء خود را تلقين كرده و آنان را وادار نمايند كه عليه عثمان انتقاد كنند ؟ من معتقدم كه احدى بهجز سازندگان داستان ابن سبا اين موضوع را امكانپذير نمىدانند .
سعيد بن عاص مشكلات مهمى را براى عثمان در كوفه ايجاد كرد كه در ناراضى شدن مردم كوفه عليه عثمان و استاندارانش تاثير زيادى داشت . روزى سعيد گفت :
« زمينهاى اطراف شهر ، باغ قريش است . مالك اشتر به او گفت : آيا جايى را كه ما در آن شمشير زده و زمينهايى كه خداوند آن را به ما غنيمت داده است ، براى خود و خويشاوندانت باغ قرار مىدهى ؟ به خدا قسم ! اگر احدى قصد آنجا كند ، هلاك مىشود . . . » « 2 » .
سعيد بدون اينكه خود توجه داشته باشد ، مشكلاتى را در رابطه با تقسيم غنايم بين قريش و ساير قبايل عرب و نيز در اينكه آيا غنايم ، مال تمام مسلمين و از جمله موالى ( غير عربها ) مىباشد يا اينكه در مرحلهء اول از آن عثمان و استانداران او بوده و در مرحلهء دوم از قريش است ، ايجاد كرد . دربارهء قضيهء زمينهاى اطراف شهر و نظر سعيد
هامش
( 1 ) - ايضا ، ج 5 ، ص 28 .
( 2 ) - ايضا ، ج 5 ، ص 40 .