آيات 29 و 33 سورهء مباركهء حج آمده است و در وجه تسميهء آن ، يا از اين رو است كه خانهاى بسيار باستانى و داراى سابقهء كهن تاريخى است ؛ چنانچه در آيهء سوّم آل عمران از آن به عنوان
أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ
ياد شده است و يا به دليل آنكه خانهء الهى - مردمى است و از سلطهء ستمكاران آزاد است و يا به واسطه نفاست و ارزش والاى معنوى آن مىباشد . « 1 » ]
( 1 )
بيت عينون :
قريهاى است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله آن را به تميم الدارى داد .
بيت عيون امروزه در منطقهء الخليل فلسطين قرار دارد .
( 2 )
بيت لحم :
به معناى نانخانه است و شهرى است مشهور در فلسطين ، نزديك قدس .
كليساى المهد كه حضرت عيسى عليه السّلام در آن متولّد شد ، در اين شهر قرار دارد . در حديثى كه بكرى روايت كرده ، آمده است : چون تميم الدارى مسلمان شد ، عرض كرد : « اى پيامبر خدا ، خداوند تو را بر سراسر پهنهء زمين چيره گردانيد ؛ پس دو قريه از بيت لحم را به من ببخش . . . » .
مشهور است كه تميم از پيامبر تقاضا كرد « بيت عينون و حبرون » واقع در منطقهء الخليل را به تيول وى دهد .
( 3 )
بيت المقدس :
همان قدس در فلسطين است كه مسجد الاقصى در آنجا است .
بيت المقدس گفتهاند ، چون از هر گناه و آلودگى پاك است و به كار بردن وصف « اقصى » براى اين مسجد ، از آن روست كه در آن زمان ، بعد از آن ، مسجدى وجود نداشته است .
اين مسجد شريف ، ميان مسلمانان به « مسجد الأقصى » معروف گرديده است ، در حالى كه مسجد اقصايى كه در قرآن كريم از آن ياد شده ، در حقيقت شامل تمام حرم قدسى است ، كه نخستين قبلهء مسلمانان و سوّمين حرم شريف مىباشد ؛ يعنى مسجد صخره ، مسجد ديگر و هر آنچه داخل ديوار است را در بر مىگيرد . پيرامون حرم ديوارى كشيده شده كه چندين در دارد .
بعضى از اين درها باز است و از آنها رفت و آمد مىشود و برخى ديگر هميشه بسته هستند .
درهاى باز عبارتند از : باب
هامش
( 1 ) . نك : قاموس الحج و العمره ، ص 52