( 1 )
برثان :
( به فتح باء و سكون راء ) ، مجد مىنويسد : واديى است ميان ملل و اولات الجيش . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در راه خود به بدر ، از اينجا گذشته و در آن فرود آمده است .
سمهودى مىنويسد : احتمال دارد شكل تصحيفشدهء « تربان » باشد .
( 2 )
برزتان :
سمهودى مىنويسد : اين دو از منابع درآمد و تأمين هزينهء زندگى همسران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بودند و گمان مىكنم همان برزه و بريزهء معروف باشند كه در منطقهء العاليه هستند و جزو اموال بنى نضير به حساب مىآمدند .
( 3 )
برقاء :
در شعرى از حسان بن ثابت ، از اين محل نام برده شده و ناشناخته است .
شايد مكانى در باديه باشد .
( 4 )
برقه :
جايى است در مدينه و از صدقات پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله بوده كه آن حضرت مقدارى از مخارج خانوادهء خود را از آن تأمين مىكرده است - « صدقات النبى » .
( 5 )
برك :
بر وزن « سدر » ، جايى است نزديك مدينه . بعضى گفتهاند : روبهروى شواحط از نواحى مدينه قرار است و داراى گياه و سلم فراوان مىباشد و آبهاى زيادى در آن جارى است . به قولى : نقبى بوده به عرض حدود چهار ميل ، كه از ينبع به مدينه مىرفته و آن را مبرك مىگفتند و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در حق آن دعا كرد . بلادى مىنويسد : « مبرك » هنوز هم به همين نام خوانده مىشود .
( 6 )
برك الغماد :
( به كسر و نيز فتح باء و كسر غين و فتح آن ، بعضى هم آن را به ضم خواندهاند ) ، ( 7 ) « برك » سنگهايى را گويند كه مانند سنگهاى حرّه درشت ، ناهموار و عبور از روى آنها دشوار است . دربارهء « غماد » اختلاف است ؛ گفتهاند : جايى است در پشت مكه از طرف دريا كه مسافت آن تا مكه پنج شب راه است . بعضى گفتهاند : شهرى است در يمن . ظاهرا جاهاى چندى وجود دارد كه دشوارروى يا دورى و دشوارروى وجه مشترك همهء آنهاست ؛ زيرا از ابو دردا روايت شده كه گفته است : اگر فهم آيهاى از كتاب خدا بر من دشوار گردد و كسى را نيابم كه مشكل آن را برايم بگشايد مگر مردى در برك الغماد ،