از اين چاه سخن گفتهايم . علاقهمندان به آنجا مراجعه كنند .
( 1 )
بئر زمزم :
چاهى است در مدينه ، در سمت راست كسى كه به سمت « آبار على » مىرود . سمهودى مىنويسد : ممكن است همان چاه اهاب باشد كه در كنارهء حرّهء غربى قرار دارد . علت نامگذارى اين چاه به « زمزم » آن است كه مردم مدينه به آن تبرّك مىجويند و آب آن ، همچون آب زمزم مكه ، براى تبرك به اطراف و اكناف برده مىشود .
( 2 )
بئر سقيا :
چاهى است در مدينه . در احاديث از اين چاه نام برده شده ، اما در تعيين محلّ آن اختلاف است . اين سقيا با « سقيا » كه در حرف سين خواهد آمد و در وادى فرع واقع شده ، فرق مىكند .
بعضى گفتهاند : چاه سقيا در جنوب شرقى ايستگاه راه آهن مدينه قرار دارد و جاده ميان چاه و ايستگاه فاصله انداخته است . اين چاه به مرور زمان پر شده است .
( 3 )
بئر عروه :
مقصود عروة بن زبير است . اين چاه در عقيق - كه عروه در آنجا اعتزال و گوشهگيرى اختيار كرده بود - در سر راه منتهى به ذو الحليفه قرار داشته است . پل عروه نيز در همين محل است . عروه تابعى و راوى حديث است . . . و به همين دليل از اين چاه نام برديم .
( 4 )
بئر عقبه :
از چاههاى مدينه بوده و در احاديث از آن ياد شده است .
[ بئر غدق :
اين چاه را كه از چاههاى مدينه است ، به دليل شيرينى و گوارا بودن آب آن ، به اين اسم ناميدهاند .
« عبد الرحمن بن يزيد بن حادثه مىگويد : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ( هنگام هجرت به مدينه ) در پشت حرّهء ما نماز ( صبح ) گزارد ، سپس بر مركب سوار شد و پيش از طلوع آفتاب كنار چاه « غدق » رسيد و در آنجا مردم خدمت آن حضرت مىرسيدند و سلام مىدادند . « 1 » ]
( 5 )
بئر غرس :
( به فتح غين و سكون راء ) ، غرس در لغت به معناى قلمه يا نهالى است كه مىكارند . اين چاه در زيستگاههاى بنى نضير ، در نيم ميلى شمال شرقى مسجد قبا و در بين نخيل واقع شده است .
روايت شده كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در هنگام وفات
هامش
( 1 ) . عمدة الأخبار ، صص 251 و 252