جامعه ؛ اعم از عادل و فاسق ، با تأسّى به سيرهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله يا خود در موسم حج عازم زيارت بيت اللّه الحرام شده و امارت حج را بر عهده داشتهاند يا فردى را به عنوان امير الحاج منصوب مىكردند ؛ زيرا عزيمت حجاج به حج براى عبادتى كه داراى جنبههاى مختلف فردى ، اجتماعى ، معنوى ، سياسى ، اقتصادى و اخلاقى است ، بدون امير و سرپرست به سامان نمىرسد .
نخستين كسى كه مستقلا به عنوان امير الحاج از سوى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله عازم سفر حج شد و نيز ابلاغ برائت از مشركان را بر عهده گرفت ، على بن ابى طالب عليه السّلام بود و در زمان خلافتش ، ابن عباس ، از سوى آن حضرت امارت حج را بر عهده داشت . « 1 » ]
( 1 )
انصاب الحرم :
نشانههايى بوده كه از سنگ ساخته و آنها را گچ اندود كرده بودند و بر كنارههاى راههايى كه از مكه خارج مىشوند ، نصب مىكردند . ماوراى آنها منطقهء حلّ و آزاد بود و طرف داخلشان منطقهء حرم . گفتهاند : اين حدود از عهد قريش به ارث رسيده بود و پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله هم آنها را تأييد كرد و مسلمانان اين حدود را حفظ كردند .
( 2 )
انصار :
نام قبيلهاى است كه در سراة ، واقع در جنوب طائف مىزيستهاند .
( 3 )
انصنا :
( به فتح اول و سكون دوم و كسر صاد ) ، ناحيهاى است از نواحى مصر كه ماريهء قبطيه ، همسر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، از يكى از دهات آن به نام « حفن » بوده است .
( 4 )
انطاكيه :
در قرآن كريم آمده است :
وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحابَ الْقَرْيَةِ . . .
. « 2 »
ابن اسحاق مىنويسد : مراد از قريه در اين آيهء شريفه ، « انطاكيه » است . اين شهر در تركيه قرار دارد و از شهرهاى معروف آن كشور است .
( 5 )
انعم :
( به فتح عين يا ضمّ آن ) ، كوهى است كه در اخبار مربوط به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله از آن ياد شده است . در تعيين محل آن اختلاف و ابهام است . گفتهاند : ميان يمامه و مدينه قرار دارد . و همچنين گفتهاند : كوهى است در سرزمين « عاقل »
هامش
( 1 ) . فصلنامهء « ميقات حج » شماره 30 ، امارت حج و زعامت حجاج ، سيد جواد ورعى با تغييرى اندك .
( 2 ) . يس : 13