اسبوعا » هفت بار به دور خانه طواف كردم . « 1 » ]
[ استظلال :
ظلّ به معناى سايه و استظلال سايه گرفتن است « 2 » اين كار براى مردان محرم در حال حركت جايز نيست . ]
[ استلام :
استلام حجر ، لمس كردن حجر الأسود با دست يا به غير دست و بوسيدن آن است « 3 » چنانچه در روايت است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله سوار شتر « عضباء » به طواف پرداخت و حجر الأسود را با عصاى خويش استلام مىكرد و سپس عصاى خويش را مىبوسيد . « 4 » ]
[ استوانههاى مسجد النّبى صلّى اللّه عليه و آله :
ستونهاى مسجد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در زمان آن حضرت از تنهء درختان خرما تشكيل مىشد كه زير سقف مسجد نصب گرديده بود .
پس از آن حضرت ، كه مسجد پيوسته توسعه داده مىشد ، ستونهاى نخستين كه شمارشان به هشت ستون مىرسيد ، در همان جايگاه اصلى خويش بر جاى ماندند ؛ زيرا هر كدام از آنها با خاطراتى همراه بود كه لازم بود براى حفظ آن خاطرات ، آنها در جاى پيشين خود باقى بمانند .
در زمان عثمان - پس از توسعهء مسجد در عصر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و نيز زمان عمر - توسعهء سوّمى ، صورت گرفت و به جاى تنههاى نخل ، ستونهايى مجوّف از آهن ساخته شد و درون آنها با مس پر شد . در توسعههاى دورهء اموى و عباسى ، گرچه بر شمار آنها افزوده شد ولى تغييراتى در وضعيت ستونها ذكر نشده است .
در زمان « سلطان قايتباى » در شب سيزدهم رمضان سال 886 هجرى قمرى ، مسجد در اثر برخورد صاعقه ، دچار آتشسوزى گرديد . پس از بازسازى ، طاقهايى بر فراز ستونها - به منظور استحكام بيشتر سقف - ساخته شد .
و از آن پس ، به مدت 387 سال ، هيچگونه تغييرى در وضعيت ستونها داده نشد تا آنكه در زمان « سلطان
هامش
( 1 ) . لسان العرب ، ج 8 ، ص 146 مادهء « سبع » .
( 2 ) . لسان العرب ، ج 11 ، صص 415 و 416 مادّهء « ضلّ » .
( 3 ) . قاموس اللّغة ، ج 4 ، ص 132 مادّهء « سلم » .
( 4 ) . كافى ، ج 16 ، ص 429