مسلمانان فاتح و روميان در سال 14 ه . ق . ، جنگى در زمان مروانيان ، جنگى ميان مسلمانان و صليبيان در سال 519 ه . ق . و جنگ تاتارها و سپاه مسلمانان در سال 702 ه . ق .
در عهد سلطان الناصر محمد بن قلاوون - « نقشهء شمارهء 38 » .
( 1 )
مرجح :
( به فتح اول و سكون دوم و كسر جيم ) ، در راه هجرت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از اين مكان نام برده شده است .
( 2 )
مرحب :
راهى است كه از مدينه به خيبر مىرود و راويان در اخبار غزوهء خيبر از آن نام بردهاند . دژ مرحب يكى از دژهاى خيبر بوده و اين راه منسوب به آن است . در اين غزوه راهنماى مسلمانان از سه راه « حزن » ، « شاش » و « حاطب » اسم برد ، اما پيامبر صلّى اللّه عليه و آله عبور از آنها را نپسنديد . « 1 »
( 3 )
مرخ ( ذو مرخ ) :
ياقوت مىنويسد : وادىاى است سرسبز و خرّم و پردرخت ، واقع در ميان فدك و وابشيه . دربارهء فدك ، در گذشته توضيحاتى داديم ، اما وابشيه ، ياقوت از آن به صورت « وابش » ياد كرده و گفته است : وادىاى است در راه شام ، نزديك الحجر و روبهروى وادى القرى .
( 4 )
مردان :
( به فتح اول و سكون دوم ) ، ياقوت مىنويسد : مسجد ثنيّه مردان ، واقع در ميان مدينه و تبوك ، يكى از مسجدهاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در غزوهء تبوك است ؛ ممكن است همان مسجد ثنيه مدران باشد كه قبلا دربارهء آن مطالبى آمد .
( 5 )
مرطوم :
در سند تيولى كه پيامبر آن را به تميم الدارى داد ، از اين مكان نام برده شده است . پژوهشگران معتقدند ، آن همان محلّ « رامة الخليل » مىباشد كه در يك و نيم ميلى شمال شهر الخليل واقع است .
[ مرقد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله :
عمر بن عبد العزيز در قرن اول هجرى ، به دستور وليد بن عبد الملك ، خانههاى دختر و همسران پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله را به مسجد ضميمه كرد و در اطراف مرقد ، يك ديوارى ضلعى ساخت و به واسطهء يك ديوار پنج ضلعى ديگر ، از خارج آن را احاطه كرد تا آنكه
هامش
( 1 ) . مرحب نيز نام يكى از جنگجويان يهود خيبر است كه در جنگ خيبر به دست على بن ابى طالب عليه السّلام كشته شد .