اين نام به صورتهاى « محيص » و « مخيط » نيز ذكر شده كه همهء آنها شكل تحريفشدهاى از يك نام هستند و آن واديى است در فاصلهء پانزده كيلومترى غرب مدينه . در راه مدينه به شام . . .
مخيض همچنين شامل اشراف ( كوههاى ) مخيض كه در حدود حرم ( مدينه ) ذكر شدهاند نيز مىشود .
( 1 )
مدائن صالح :
در حدود 347 كيلومترى شمال مدينه قرار دارد و وادى آن ؛ يعنى « حجر » كه در قرآن از آن ياد شده ، به وادى القرى مىريزد . مدائن صالح در بيست و پنج كيلومترى شمال شهر العلاء واقع شده است - « نقشهء شمارهء 35 » .
( 2 )
مدارج :
سمهودى مىنويسد : مدارج ، همان عقبهء ( گردنهء ) عرج است كه در سه ميلى قبل از عرج از طرف مدينه واقع شده است . ذو البجادين كه همراه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله از اين عقبه گذشته ، در رجزى گفته است :
تعرّضي مدارجا و سومي * تعرّض الجوزاء للنّجوم
هذا أبو القاسم فاستقيمي
در حاشيهء كتاب « المناسك » ، در توصيف راهى كه مسافران از مدينه به مكه مىروند آمده است : از رويثه تا الجىّ چهار ميل است . . . و عقبهء عرج در يازده ميلى رويثه قرار دارد كه به آن « المدارج » مىگويند و با عرج سه ميل فاصله دارد .
( 3 )
مدان :
اسم مكان يا زمان است از فعل « دان ، يدين » به معناى نفس خود را در عبادت يا جز آن ، خوار و ذليل كرد . بعضى گفتهاند : مدان نام بتى است ؛ و به قولى واديى است در سرزمين قضاعه در ناحيهء حرّة الرجلاء . در اخبار غزوهء زيد بن حارثه با بنى جذام در ناحيهء « حسمى » از اين مكان نام برده شده و آمده است كه چون بنى ضبيب و سپاهيان در بيابان مدان اين را شنيدند ، حسان بن مله بر مركب خويش سوار شد . . . تا آخر حديث .
( 4 )
مدجّج :
( به ضمّ اول و فتح دوم ) ، در لغت به معناى مرد سراپا مسلّح است . واديى است ميان مكّه و مدينه . گفته مىشود پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در راه هجرت از اين وادى گذشته است .
( 5 )
مدران :
( اين كلمه را به سه صورت ضبط كردهاند : به فتح ميم و كسر دال ، به كسر