نزديك بطحان كه مروان بن حكم ، فرد گستاخ و لودهاى را ( كه قرآن را به تمسخر گرفت ) در آن محل به قتل رساند . مسجد بنى امية بن زيد در كبّا است .
( 1 )
كبابه :
( بر وزن فعاله ) ، بكرى مىنويسد :
قارهاى است در سرزمين ثمود و قاره به معناى كوه سياهرنگ كوچك و تك افتادهاى است شبيه تپه . به قولى هم به معناى زمين داراى ريگهاى سياه است . در حديث از سمره روايت شده كه گفت : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله به ما خبر داد كه بچهء ناقهء صالح بالاى تپهاى رفت . شنيدم مردم آنجا را « كبابه » مىنامند .
( 2 )
كباث :
جايى است در جزيرة ( العرب ) متعلّق به بنى تغلب . در زمان جاهليت در اين محل بازارى برپا مىشد . در نخستين روزهاى خلافت عمر و امارت مثنى بن حارثه بر عراق ، اين مكان توسط مسلمانان فتح شد .
( 3 )
كبكب :
كوهى است از هذيل واقع در جنوب شرقى وادى نعمان و شمال غربى وادى عرنه . بلندترين ارتفاع بر سر راه مكه به طائف است و هنگام رفتن از مكه به طائف بايد از كنار آن عبور كرد .
( 4 )
كتيبه :
در لغت به معناى بخشى از ارتش ( گردان ) است . و آن دژى از دژهاى خيبر بوده كه خداوند آن را به روى مسلمانان گشود .
( 5 )
كثبه :
در حديث مربوط به ماعز ( بن مالك ) آمده است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود :
« يعمد أحدكم إلى المرأة المغيبة فيخدعها بالكثبة . . . » . « 1 » ياقوت مىنويسد :
« كثبه به معناى اندكى از شير يا جز آن است . نيز كثبه جايى است » . ياقوت موقعيت آن را مشخص نكرده ، اما گمان مىكنم مقصود حديث همان معناى اول باشد .
( 6 )
الكثيب الأحمر :
در صحيح بخارى دربارهء وفات حضرت موسى عليه السّلام آمده است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « اگر در آنجا بودم قبر او ( موسى ) را كه در كنار راه وزير كثيب احمر ( كوه يا تپهء سرخ ) است به شما نشان مىدادم » . بنا به نقل ابن حجر ،
هامش
( 1 ) . فردى از شما به قصد زنى كه همسرش نزد او نيست مىرود و او را با اندك شيرى فريب مىدهد .