يا راكبا إنّ الأثيل مظنة * من صبح خامسة و أنت موفّق
« 1 » به گفتهء ابن حجر ، زبير بن به كار در صحّت نسبت اين ابيات به قتيله ترديد كرده و آنها را ساختگى دانسته است .
حازمى نيز مىگويد : اين ابيات سند درستى ندارد .
( 1 )
اجأ :
يكى از دو كوه « طئ » است در ناحيهء « حايل » واقع در شمال سعودى . نام كوه ديگر ، « سلمى » است .
( 2 )
اجذال :
( ذات ) ، ظاهرا جمع « جذل النخلة » ( تنه يا ريشهء درخت خرما ) است . ياقوت گفته است : اجذال پنجمين چاپار مدينه به بدر است . به نام « ذات اجذال » - و به روايتى به دال ( اجدال ) نيز اسم برده شده است . به گفتهء بلاذرى : عبيدة بن حارث در بدر به شهادت رسيد و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله او را در صفراء ، واقع در ذات اجدال ، به خاك سپرد .
( 3 )
اجرد :
در راه هجرت نبوى از اين محل نام برده شده است . محققان گفتهاند : اين كلمه تحريف شده است و آن جايى كه در راه هجرت واقع شده « اجيرد » - به صورت مصغّر است . اما « اجرد » نام كوه بزرگى است در غرب مدينه كه وادى اضم از شرق و شمال آن را در ميان گرفته است و هفتاد و پنج كيلومتر با مدينه فاصله دارد . . . و با راه هجرت فاصلهء زيادى دارد . اجرد : اطم يا دژى است در مدينه و همان است كه به چاه آن « بصّه » مىگويند و متعلق به گروهى از خزرجيان و بلكه از آن مالك بن سنان پدر ابو سعيد خدرى بوده است .
( 4 )
اجنادين :
به لفظ تثنيه يا جمع ؛ اسم و محل نبردى است كه به سال 13 ه . . ق . ميان مسلمانان و روميان در فلسطين رخ داد و منجر به شهادت تعدادى از صحابه گرديد . اجنادين در اراضى دو خرابه « جنّابة الفوقا » و « جنابة التحتا » واقع در حومهء روستاى عجور الشرقى از توابع الخليل قرار دارد . - معجم بلدان فلسطين ، از همين نويسنده .
( 5 )
اجياد :
دو درّهء ( شعب ) است در مكه كه يكى به نام « اجياد الكبير » خوانده مىشود و ديگرى به نام « اجياد الصغير » . اين دو درّه ، امروزه دو محلّه از محلههاى
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 14 ، ص 171