خوانده شد .
بعضى ضراح را يكى از اسامى كعبه شمردهاند ؛ زيرا ( به نقلى ) خداوند آن را در جريان طوفان نوح ، به آسمان بالا برد . « 1 »
بلادى مىگويد : « ضراح » بيت العمور است كه در آسمان محاذى كعبه قرار دارد و گفته شده كه « ضراح » نام كعبه است . آنگاه كه كعبه در جريان طوفان نوح به آسمان دنيا برده شد ، به خاطر دورى از زمين آن را « ضراح » ناميدند . « 2 »
طريحى نيز گفته است : « ضراح » به معناى روبرو و محاذى است و در حديثى در ذيل آيهء شريفهء
وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً قالُوا أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ قالَ إِنِّي أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ
« 3 » آمده است ، خداوند به فرشتگان فرمود :
در زمين خليفهاى قرار مىدهم . آنان گفتند : آيا موجودى را در زمين قرار مىدهى كه به فساد و خونريزى بپردازد . . . سپس از گفتهء خويش پشيمان شده ، به عرش پناه بردند و به استغفار پرداختند . خداوند خواست جايى براى عبادت آنها قرار دهد ، پس در آسمان چهارم ، محاذى عرش خانهاى آفريد كه ضراح ناميده شد و بعد در آسمان دنيا ، محاذى « ضراح » ، خانهاى قرار داد كه بيت المعمور نام گرفت . آنگاه اين خانه ( كعبه ) را محاذى بيت المعمور قرار داد و از اينجا روشن مىشود كه بيت المعمور در آسمان دنيا است و خانههاى ( عبادت ) سه تا مىباشد . « 4 » ]
( 1 )
ضريّه :
( به فتح اول و كسر راء و تشديد ياء ) ، سرزمينى است در نجد ، در راه حاجيان بصره و به مكه نزديكتر مىباشد .
قرقگاه ضريّه منسوب به همينجاست .
اين زمين را عمر بن خطاب براى شتران صدقه و اسبان جنگجويان قرق كرد .
امارت ضريّه در منطقهء قصيم سعودى واقع است .
( 2 )
ضع ذرع :
فيروزآبادى در « المغانم المطابه » مىنويسد : دژى است در مدينه كه بنى خطمه آن را ساختهاند . در اين بنا
هامش
( 1 ) . ياقوت 3 ، ص 453
( 2 ) . ج 5 ، صص 195 و 196
( 3 ) . بقره : 30
( 4 ) . ج 3 ، ص 13 ، 14