پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ، در ابواء است . نخستين غزوهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله غزوهء ابواء بود كه دوازده ماه پس از ورود آن حضرت به مدينه ، با بنى ضمره و بنى بكر بن عبد مناة بن كنانه به وقوع پيوست .
( 1 )
أبو دبّ ( شعب ) :
يكى از درههاى حجون در مكه است كه در حديث از آن ياد شده است .
( 2 )
ابو رغال :
- « قبر » .
( 3 )
ابو زرائب :
وادىاى است در راه غزوهء تبوك .
( 4 )
ابو قبيس :
كوهى است كه از جانب مشرق به كعبهء مكرّمه مشرف است و فراز آن امروزه پوشيده از ساختمان مىباشد .
ابو قبيس يكى از دو كوه مكه را تشكيل مىدهد . « 1 »
نقل شده است كه از ابو حنيفه - بنيانگذار مذهب حنفى - سؤال شد : اگر مردى با ضربهء سنگ مردى را بكشد ، آيا قصاص مىشود ؟ گفت : نه . حتى اگر « به ابو قبيس » بر او بزند .
بعضى مىپندارند ابو حنيفه در اين مورد دچار لحن يا خطاى اعرابى شده است ؛ زيرا مىبايست بگويد : « بأبى » . اما در توجيه سخن او گفتهاند : استعمال اسماء خمسه ؛ مانند اسم مقصور ، كه همواره با الف مىآيد ، يكى از لغات و گويشهاى عرب است كه اعراب آن تقديرى است .
مطلب ديگرى كه بيان آن خالى از لطف نيست ، اين است كه گفتهاند : كسى كه بر بالاى ابو قبيس بايستد « طائف » را مىبيند . بديهى است كه مراد از « طائف » در اينجا شهر طائف نيست ؛ چرا كه چنين چيزى غير ممكن است ، بلكه مقصود از آن طواف كنندهء برگرد كعبه است .
( 5 )
ابين :
( به فتح همزه و سكون باء و فتح ياء ) ، روستايى است در يمن از نواحى عدن .
( 6 )
اتمه :
( به فتح همزه و تاء و ميم ) ، يكى از وادىهاى نقيع است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله آن را قرقگاه قرار داد . بلادى مىگويد :
امروزه به نام « يتمه » خوانده مىشود و
هامش
( 1 ) . كوه ديگر آن « احمر » است و اين دو كوه را « اخشبان » مىگويند . اخشب در لغت به معناى كوه درشت و بزرگ و ستبر است - م .