به نام ايشان خوانده مىشود و محلّ اجتماع و تلاقى وادىهاى مدينه را « الخليل » مىنامند و از سد تا دريا را وادى حمض مىگويند .
[ شعائر حج :
شعائر حج جمع شعار است كه به معناى مناسك و اعمال حج مىباشد ؛ مانند وقوف در عرفات ، طواف كعبه مكرّمه ، سعى ميان صفا و مروه ، رمى جمرات ، قربانى و ديگر اعمال حج » . « 1 »
در سورهء مباركهء مائده مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحِلُّوا شَعائِرَ اللَّهِ . . .
؛ « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، شعائر الهى را ( محترم شماريد و مخالفت با آنها را ) حلال ندانيد . » « 2 » ]
[ شعار حج :
مناسك و اعمال حج است ؛ مانند وقوف ، طواف ، سعى ، رمى ، قربانى و . . . و جمع آن شعائر مىباشد كه شرح آن گذشت . « 3 » ]
( 1 )
شعب :
( به كسر شين ) ، در لغت به معناى راه ميان دو كوه يا شكاف و شيار ميان دو كوه و يا آبراههاى است در روى زمين كه از دو طرف لبههايى مشرف بر آن قرار دارد ؛ درّهء تنگ . اين واژه به اماكن و اسامى چندى اضافه مىشود ، مانند :
( 2 )
شعب آل اخنس :
اين درّه در مكه است .
اخنس بن شريق ثقفى ، كه نام اصلى او ابىّ است ، همپيمان بنى زهره بوده و بدين سبب به اخنس ( بازدارنده ) معروف شد كه بنى زهره را از شركت در جنگ بدر بازداشت و آنان در اين جنگ شركت نكردند و بر ضدّ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نجنگيدند .
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در روز فتح مكّه ، از همين درّه وارد مكه شد .
[ شعب آل قنفذ :
درّهاى است در سمت راست راه منتهى به منا و بالاتر از « حائط خرمان » كه در آن خاندان « قنفذ بن زهير » از قبيلهء بنى اسد » سكونت داشتهاند .
در اين شعب مسجدى بنا شد كه اكنون نيز پابرجا است و گفته مىشود :
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در آن نماز گزارده است .
امروزه به آن درّه ، كه در دامنهء غربى كوه « معابده » و در ميان اين كوه و « صفىّ السّباب » واقع است ، « الشّعبه » و « شعبة الحرّث » مىگويند ؛ زيرا بزرگان « بنى حرّث » در آنجا فرود آمدند . « 4 » ]
هامش
( 1 ) . مصباح المنير ، ج 1 ، ص 315
( 2 ) . مائده : 2
( 3 ) . مصباح اللغه ، ص 315 ، مادهء « شعر » .
( 4 ) . بلادى ، ج 5 ، ص 63