مىشود . حلق براى زنان نيست . زائران آنها بايد در اين مورد به فتواى مرجع تقليد خويش عمل نمايند . ]
( 1 )
حلقه :
وادىاى است كه راه حفاة به غائر از آن مىگذرد و پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در مسير هجرت خود ، از اين وادى عبور كرد .
( 2 )
حلوان :
( به ضمّ اول و سكون دوم ) ، به معناى پاداش و بخشش است . يك حلوان در عراق است كه در انتهاى مرزهاى شواد به طرف جبال واقع شده و حلوان ديگر در مصر است كه نزديك قاهره قرار دارد .
( 3 )
حليفه :
كه به آن ذو الحليفه نيز مىگويند ، دهكدهاى است در حومهء مدينة النبى در راه مكّه كه با مدينه نه كيلومتر فاصله دارد و در وادى عقيق ، در دامنهء غربى كوه « عير » واقع است . با خروج از ذو الحليفه به سمت مكه وارد بيداء مىشوى .
امروزه به نام « بيار على » شهرت دارد و ميقات مردم مدينه و كسانى است كه براى حج يا عمره از مدينه مىگذرند .
مسجد شجره در همين مكان است .
( 4 )
حمام :
- « غميس حمام » در حرف غين .
( 5 )
حمراء الأسد :
در حوادث دنبالهء جنگ احد از اين نام ياد شده و آمده است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله بيرون رفت تا اينكه به حمراء الأسد رسيد .
حمراء الأسد : كوه سرخ رنگى است در بيست كيلومترى جنوب مدينه .
هرگاه از ذو الحليفه - از راه بدر - به سمت مكه بيرون رويد ، جنوب حمراء الأسد را مىبينيد . اين كوه در كرانهء چپ عقيق الحسا ، در راه مدينه به الفرع ، واقع شده است .
[ حمس :
به قوم قريش گفته مىشد ؛ زيرا آنان نسبت به ديانت خود سختگير بودند و حمس در لغت به همين معنى آمده است .
از ويژگىهاى آن اين بود كه در ايام منا به زير سايه نمىرفتند و چون محرم مىشدند ، از در وارد خانههاى خود نمىشدند . در روز عرفه وقوف نمىكردند و مىگفتند چون ما اهل حرم مىباشيم در حال احرام از محدودهء حرم خارج نمىشويم ، بلكه در مشعر الحرام وقوف داشتند .
البته همهء آنها كه خود را حمس مىدانستند ، در حرم ساكن نبودند ؛ مانند