كوه . اين كلمه به اسامى مختلفى اضافه شده است كه در اينجا ثنيههايى ( گردنههايى ) را كه در حديث و سيره از آن ياد شده و در تحقيق خود بدانها دست يافتهام ، ذكر مىكنم .
( 1 )
ثنىّ :
دهكدهاى است از دهكدههاى عراق كه صهيب بن سنان از آنجاست .
( 2 )
ثنيّة الحوض :
در حديث سلمة بن اكوع آمده است كه گفت : با پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله از عقيق به راه افتادم و چون به ثنيه ( گردنهاى ) كه به آن ثنية الحوض مىگويند و در عقيق واقع است رسيديم ، آن حضرت با دست خود به طرف مشرق اشاره كرد . . . تا آخر حديث .
( 3 )
ثنية السفلى و ثنية العليا :
- « ثنية العليا و ثنية السفلى » .
( 4 )
ثنية العائر :
گردنهاى نزديك مدينه است و پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در راه هجرت از آنجا عبور كرد .
( 5 )
ثنية العليا و ثنية السفلى :
در سنن ابن ماجه آمده است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله از ثنية العليا وارد مكه مىشد و هرگاه مىخواست خارج شود از ثنية السفلى خارج مىشد . ثنيهء عليا همانجايى است كه امروزه به آن « معلاة » مىگويند و عبارت است از بخش بالاى مكه و در حال حاضر به محلّه و بازار ميان حجون و مسجد الحرام اطلاق مىشود . گورستان مكه در « معلاة » جاى دارد .
ثنيهء سفلى عبارت است از « مسفله » كه شامل منطقهء پايين مسجد الحرام مىشود . « كداء » ( به فتح كاف ) جزو ثنيهء عليا يا معلاة است و « كدى » ( به ضمّ و ياى مقصود ) در قسمت بالاى مكه قرار دارد . گفتهاند : فتحه بده و داخل شو و ضمّه بده و بيرون رو . منظورشان از اين عبارت اين است كه : هرگاه خواستى از مكه خارج شوى از كدى ( به ضمّ كاف ) خارج شو و هرگاه خواستى وارد مكه شوى از كداء ( به فتح كاف ) درآى .
( 6 )
ثنيّة الغزال :
ميان دو حرّه ، تپهء بلندى است كه به شمال عسفان مشرف است و راه عمومى ميان مكه و مدينه از آن مىگذرد . اين تپه كه دروازهء ميان شمال حجاز و جنوب آن به شمار مىآيد ، به نام « غزال » معروف بوده است .
( 7 )
ثنية لفت :
- « لفت » .