( ( 4442 ) ) عكس مىدان نقش ديباچهء جهان
نام هر بندهء جهان خواجهء جهان
( ( 4443 ) ) اى تن كژ فكرت معكوس رو
صد هزار آزاد را كرده گرو
( ( 4444 ) ) مدتى بگذار اين حيلت پزى
چند دم پيش از اجل آزاد زى
اى بدن ، اى كج انديش معكوس رفتار ، لحظاتى چند مرا به حال خود وا گذار ، باشد كه من هم طعم آزادى را به چشم .
حقيقتا جاى تعجب و تاسف است كه جان آدمى آن قدر تنزل كند كه به جاى آن كه مالك مختار بدن مادى شود ، بدن مادى مالك مجبور جان آدمى گردد نخست اين دو مالكيت را از يكديگر تفكيك كنيم . گفتيم مالكيت جان همراه با اختيار است و مالكيت بدن همراه با اجبار .
مالكيت جان نوعى است و مالكيت بدن نوعى ديگر . جان آدمى كه از احساس و خرد و انديشه و آينده بينى و ترجيح اهم بر غير اهم برخوردار بوده و توانايى تسلط بر قوانين و موضوعات را دارد ، از نوع مالكيت آزادانه است ، زيرا او با نظارت و سلطهاى كه به دو قطب مثبت و منفى حركات و سكنات خود و بدن خود دارد ، مىتواند آنها را رو به هدفهاى عالىتر توجيه نمايد .
در صورتى كه بدن و نيروهاى مادى آن ، تسليم ناخود آگاه خواسته ها و غرايز طبيعى حيوانى است . بدين جهت است كه فرمانروائى بدن مادى در زندگانى آدمى مساوى با بسته شدن دست و پاى موجوديت او با زنجير گران بار جبر و ناهشيارى خواهد بود .
مقدمهء زندگى آزادانه را حتى اپيكور كه معروف به افراطىترين لذت خواه است ، دست بر داشتن از مقدارى اميال و تمنيات مىداند . خوبست كه ما براى تكميل و توضيح مقصود جلال الدين نظرى به جملات اپيكور بياندازيم :