تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 138

كه خدا را نمىتوان در عالم اجسام با ديدگان طبيعى ديد ، اين چه تقاضايى بود كه به خدا مىگويد : خداوندا ، خودت را بر من بنمايان ؟ به اين مسئله پاسخهاى گوناگونى داده شده است . از آن جمله پاسخى است كه از ابو القاسم بلخى نقل شده است كه حضرت موسى ديدن جسمانى را از خدا تقاضا نكرده است ، بلكه براى افزايش معرفت خود در بارهء خداوند كه او را از استدلال و استشهاد بىنياز كند ، علامات اطمينان بخشترى را درخواست كرده است ، چنان كه پيش از موسى حضرت ابراهيم خليل عليه السلام تقاضا كرده بود كه خداوند زنده كردن مردگان را به او نشان بدهد و خدا فرموده بود : مگر ايمان نياورده‌اى ؟ ابراهيم گفته بود : بلى . ولى براى حصول اطمينان قلب تقاضا مىكنم . اين پاسخ صحيح نيست ، زيرا : اولًا وصول شخصى مانند حضرت موسى به مقام نبوت و آن همه تمجيد و بزرگ داشتى كه در بارهء موسى در قرآن آمده است ، امكان ندارد كه بدون عبور از مراحل ابتدائى معرفت خدا انجام بگيرد . ثانيا - اشخاص معمولى كه تا حدودى از معارف الهى اطلاع پيدا مىكنند امكان ناپذير بودن رؤيت جسمانى خدا را به طور يقين مىدانند ، چه رسد به پيامبر عظيم الشانى مانند حضرت موسى پاسخ دوم كه به نظر صحيح مىرسد ، اين است كه حضرت موسى ديدن خدا را براى خود نخواسته است ، بلكه مطابق آيه شريفه : « وَإِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى الله جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ اَلصَّاعِقَةُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ 2 : 55 » ( 1 ) ( و در آن هنگام كه گفتيد ( بنى اسرائيل ) اى موسى ، ما به تو ايمان نخواهيم آورد ، تا خدا را آشكارا ببينيم ، صاعقه شما را در گرفت و شما مىنگريستيد ) .