تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 321

داشت ، چنان منظره‌اى بروز نمىكرد ، جاى تعجب بود ما پاسخ اين بيانيه واعلاميه جهانى ضد بشرى را در مجلدات تفسير ونقد وتحليل مثنوى بارها شد متذكر شده‌ايم . 7 - وجدان آگاه رادمردان تاريخ كه ادامه وبقاى اصول عالى انسانى را همواره به نيروهاى تازه مستند مىدانند ، حادثهء كربلا را به عنوان يكى از محركترين نيرو براى پيش برد چرخ اصول وايده هاى عالى انسانى مىنگرند . دليل بارز اين نگرش اقدامات امثال متوكل عباسى بود كه فرمان داد قبر امام حسين را ويران نموده و جاى آن را كشت وزرع كنند تا مردم براى گريهء محرك در آنجا جمع نشوند . ( 1 ) غافل از اين كه مادامى كه اصل حق وعدالت براى انسانها مطرح است ، قبر حسين وهم مكتبانش در درجات مختلف در دلهاى پاكان اولاد آدم با مصالح اصول پايدار انسانيت و با دو دست عقل ووجدان محكمتر از آن ساخته شده است كه به وسيلهء بيل وكلنگ متوكلها آسيبى به آنها برسد . 8 - عرفاى راستين عينك جلال الدين را به چشم زده شكسته شدن قفسها وپرواز ارواح سعادتمند را به اصل نخستين خود مىنگرند . 9 - منفى گرايان زبون وناتوان منظرهء كربلا را وسيلهء ياس و بد بينى قرار داده و با ديدن آن وحشى گرى از بشر وبشريت ودعاوى بىاساسش قهر و خدا حافظى مىكنند . 10 - براى گروه ديگرى به عنوان يك وسيله اشباع اغراض مادى جلوه نموده ، حادثهء كربلا را مانند يك سفرهء رنگارنگ كه امواج تاريخ به سوى آنان پرتاب كرده است ، مىنگرند . 11 - شعراى حرفه‌اى هم بىكار ننشسته از ديدگاه احساسات خالص جريان كربلا را باز گو كرده‌اند . 12 - در ميان اين همه عينكهاى متنوع كه براى تماشاى حادثهء خونين