يك - اضطراب ونگرانى بسيار شديد حسين عليه السلام در بارهء محو شدن اسلام به دست يزيد وهواخواهانش . دو علت ديگر مانند وسيلهاى براى انجام تكليف وارضاى وجدان الهىاش بوده است .
دو - نامه ها ودرخواست موكد اهل عراق كه او را به پيشوايى خود مىخواستند .
سه - توطئهاى كه دست نشانده هاى يزيد براى كشتن حسين در مكه آرى يزيد ( سوزانندهء حرم خدا ) چيده بودند . اين حركت و سير از مكه ادامه مىيابد وچنانكه همهء تواريخ بدون استثناء نوشتهاند در سرزمين كربلا كه نامهاى ديگرى هم مانند نينوا وغاضريه وطف وطفوف داشته است پايان مىپذيرد و امام حسين با هفتاد و يك نفر از پاكترين اولاد آدم با فجيعترين وضع به دست عمال يزيد شهيد مىشود .
اين است مختصرترين فهرست داستان كربلا .
اما هويت وتفصيلات اين داستان كه آشكار كننده ترين داستان ميان حق و باطل در تاريخ بشرى است ، بقدرى با عظمت وآموزنده است كه تا كنون بيش از صدها كتاب وهزاران ديوان شعر وتحليلات تاريخى در پيرامون آن داستان وتفصيلاتش نوشته شده است ، با اين حال باز در هر مدتى كم وبيش از نظر انسان دوستان ومربيان بشرى در صورت كتاب ومقاله وسخنرانى و به عنوان حادثهء غير قابل چشم پوشى تاريخ مطرح مىشود .
آن چه كه جلال الدين با نظر به چشم انداز كارى كه در باره انسانيت ( هيومانيسم ) محض ، يا انسانى - الهى ، پيش گرفته بود ، مىتوانست از داستان كربلا بهره بردارى كند ، مطالب زير را كه شمهاى از عناصر وواحدهاى داستان مزبور است ، مطرح نموده وحقايق فراوانى را از واقعيتهاى قطعى نه از قصه هاى تمثيلى وثابت نشده به فرهنگ مطلوب بشرى عرضه كند :
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 303
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٠٣