لقد ظهرت فلا تخفى على احد
الا على اكمه لا يعرف القمرا ( 1 )
به تحقيق آشكار گشتى و به هيچ كسى پوشيده نيستى ، مگر به نابيناى مادر زاد كه ماه را نمىشناسد . ) امام حسين بن علي عليهما السلام در دعاى عرفه چنين عرض مىكند : « لغيرك من الظهور ما ليس لك حتى يكون هو المظهر لك . متى غبت حتى تحتاج الى دليل . . . » ( 2 ) ( خداوندا ، آيا چيزى جز تو آن روشنايى را دارد كه تو ندارى ، تا آن روشنايى بتواند تو را آشكار بسازد ، كى تو پوشيده بودى كه براى آشكار شدنت دليلى مورد نياز بوده باشد ) .
اى در تو بيانها وعيانها همه هيچ
پندار يقينها وگمانها همه هيچ
از ذات تو مطلقاً نشان نتوان داد
كانجا كه تويى بود نشانها همه هيچ ( 3 )
عبد الرحمن جامى
تفسير ابيات
تركى از نژاد عجم بامدادان از خواب بيدار شد . چون هنوز خمار بادهء شبانگاهى بود ، مطربى طلبيد . مطرب جان كه بر مستى مىافزايد مونس و نقل وقوت وقوت مستان است .
مطرب است كه روان آدمى را به هيجان درمىآورد و به مستى وادارش مىكند وآدم مست پس از رسيدن به مستى باز از تهيجات مطرب به وجد وهيجان بر مىآيد . مطربى براى شراب طهور الهى است ومطربى براى شرابهاى جسمانى - هر دو يك نام دارند ، اما اين شراب ومطرب غير از آن شراب ومطرب است -
اشتباهى هست لفظى در ميان
ليك خود كو آسمان كو ريسمان
هامش
( 1 ) كلمات مكنونه ، ملا حسين فيض كاشانى ، ص 10 . .
( 2 ) دعاى عرفه ، امام حسين عليه السلام . .
( 3 ) لوايح جامى . .