تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 117

تكليفى از ماوراى طبيعت سود جو وگريزان از ضرر شخصى براى خود بپذيرد . با ملاحظهء فهرست بسيار مختصرى كه به عنوان نمونه از محتويات عقايد واصول و احكام اسلامى گفتيم ، خاتميت پيامبر اسلام را جدى گرفته و از روى منطق وفطرت پاك پذيرفت . دليل چهارم - تجسم اسلام در افرادى كه مىتوانند نمونه انسانى تمام قرون واعصار ومادامى كه انسانى وجود دارد ، بوده باشند . مطابق تواريخ ومأخذ قطعى انسانهايى در مكتب اسلام تربيت يافته‌اند كه چنان كه در دوران ومحيط خود ، انسانهاى نمونه‌اى بوده‌اند ، همچنين نمونه ى انسانيت تمام قرون واعصار آينده مىباشند . على ابن ابى طالب عليه السلام ساخته شدهء مكتب اسلام است ، نتايج فلسفه و اخلاق واقتصاد وسياست و حقوق وعبادات اسلامى در اين مرد مجسم شده و به خوبى نمودار گشته است ، از ميان صدها هزار جملات تعظيم وتمجيدى كه از آن بزرگوار چه از زبان مسلمانان و چه از زبان غير مسلمانان ، خواه از مشرق زمينىها وخواه از مغرب زمينىها چه در گذشته و چه در معاصر ، گفته شده است ، تنها يك جمله را از شبلى شميل ماترياليست معروف در اين جا نقل مىكنيم : او مىگويد : « الامام على بن ابى طالب عظيم العظماء نسخة مفرده لم ير لها الشرق ولا الغرب صورة طبق الاصل لا حديثا ولا قديما » ( 1 ) ( پيشوا على بن ابى طالب بزرگ بزرگان ، يگانه نسخه ايست كه نه شرق و نه غرب ، نه امروز و نه در گذشته نسخه‌اى مطابق آن اصل نديده است ) . اگر روزى فرا رسد كه انسان ماهيت خود را چنان عوض كند كه : دانش با جهل ، عدالت با ظلم ، عظمت با حقارت ، كار با ركود ، دروغ با راست ، انديشه وعقل با حماقت ، پيشرفت و تكامل با جمود وسقوط . . . مساوى باشد ، در آن روز وجود على بن ابى طالب عليه السلام بىهوده مىشود و به خاتميت اسلام قلم بطلان