آيه
« ذلِكَ فَضْلُ الله يُؤْتِيه مَنْ يَشاءُ والله ذُو اَلْفَضْلِ اَلْعَظِيمِ 62 : 4 » ( 1 ) ( آن است فضل الهى بهر كس كه بخواهد مىدهد وخداوند داراى فضل عظيم است ) .
روايت
« عن اسامه بن شريك : قال اتيت النبى واذا اصحابه كانما على رؤسهم الطير » ( 2 ) ( اسامه بن شريك مىگويد : به نزد پيامبر آمدم ، يارانش چنان سكوت كرده بودند كه گويى پرنده روى سر آنان نشسته است ) .
( ( 3217 ) ) چون كه مقضى بد رواج آن روش
مىدهدشان از دلايل پرورش
( ( 3218 ) ) تا نگردد ملزم از اشكال
خصم تا بود محجوب از اقبال خصم
( ( 3219 ) ) تا كه اين هفتاد و دو ملت مدام
در جهان ماند الى يوم القيام
( ( 3220 ) ) چون جهان ظلمت است و غيب اين
از براى سايه مىبايد زمين
آيا دوام ورواج بازار گفت گو در جبر و اختيار خود معلول قضاى الهى است كه تا روز رستاخيز مرتفع نخواهد گشت ؟
مىگويند : ولتر مىگفت : من در چند چيز فكر نخواهم كرد ، از آن جمله است : حقيقت ماده . . . وجبر و اختيار ، اين مسائلى هستند كه براى مغزهاى بشرى
هامش
( 1 ) سوره الجمعه ، آيهء 5 . .
( 2 ) نهايه ، ابن اثير ، ج 2 ص 51 . .