تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 183

ده ها آيات ديگر با مضامين مختلف اكثريت را از آن جهت كه اكثريت است مستلزم واقعيت وارزش نمىداند . بنا بر اين ممكن است دو اعتراض در اين مورد مطرح شود : 1 - اگر راست است كه اكثريت دليل واقعيت واثبات كننده ارزش نيست ، پس توصيهء خداوند به مشورت چه معنا دارد دارد ؟ مىگوييم : هيچ جاى ترديد نيست كه قرآن ومنابع ديگر اسلام به مشورت در امور دستور صادر كرده است ، از آن جمله : « وأَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ ومِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ 42 : 38 » ( 1 ) ( امرشان محصول مشورت در ميانشان بوده و از آن چه كه به آنان روزى كرده‌ايم انفاق مىكنند ) . « فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ ولَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ اَلْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ واِسْتَغْفِرْ لَهُمْ وشاوِرْهُمْ فِي اَلأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى الله إِنَّ الله يُحِبُّ اَلْمُتَوَكِّلِينَ 3 : 159 » ( 2 ) ( به وسيلهء رحمتى كه از خدا به تو عنايت شده است به آنان نرم گشتى و اگر تند خو وسخت دل بودى از پيرامون تو پراكنده مىشدند ، از آنان در گذر و به آنان استغفار كن و در امر با آنان به مشورت بپرداز ، وقتى كه تصميم گرفتى ، به خداوند توكل كن ، خداوند توكل كنندگان را دوست مىدارد ) . اين مطلب صحيح است وترديدى در آن وجود ندارد ، زيرا اولا مشورت در بارهء موضوعات وپديده هاى مربوط به موضوعات است ، نه در بارهء قوانين و احكام كه همهء آنها از طرف آفرينندهء بشر مقرر وابلاغ شده است . ثانيا - اكثريتى كه در مشورتهاى اسلامى ممكن است موجب ترجيح شود ،