تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 52

مساهمون:

ص٥٢

نتايج تبهكارى آنان بوده است كه آنان مطابق قوانين الهى به صورت گنه كاران بزرگ در آمده‌اند ، « مانند ختم الله على قلوبهم » . ضمنا لام در جملهء ليمكروا به معناى عاقبت است نه علت . از آن جمله آياتى كه كار خدا را در مقابل مكر پردازان بيان مىكند اين است . « فَوَقاه الله سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا وحاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ اَلْعَذابِ 40 : 45 » ( 1 ) ( خداوند او ( مومن آل فرعون ) را از نتايج ناشايست مكر فرعونيان حفظ كرد وعذاب بدى فرعونيان را احاطه نمود ) . مطلب ديگرى كه در تفسير آيات مكر مفيد است ، اين است كه مكر در معناى نمودار شدن كارهاى ما فوق شرايط علم وقدرت انسان نيز به كار برده مىشود . مانند : « وقالَ اَلَّذِينَ اُسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اِسْتَكْبَرُوا بَلْ مَكْرُ اَللَّيْلِ واَلنَّهارِ إِذْ تَأْمُرُونَنا أَنْ نَكْفُرَ بِالله ونَجْعَلَ لَه أَنْداداً 34 : 33 . . . » ( 2 ) ( وقتى كه متكبرين در روز رستاخيز به بىنوايان مىگويند : مگر ما شما را از هدايت جلو گيرى كرديم ، ( بىنوايان به متكبرين مىگويند : بلكه مكر شب و روز شما بود كه امر مىكرديد كه ما به خدا كفر بورزيم و براى او شركا قرار بدهيم ) به قرينهء اذ تأمروننا مقصود اين است كه بىنوايان تحت سلطه وقدرت متكبرين و با اشراف و به دستور و اجبار آنان كفر مىورزيدند . خلاصه مقصود از مكر الهى باز كردن رو پوشهاى فريبندهء تبهكاران مىباشد .

تفسير ابيات

هنگامى كه بدىها وناگوارىها پشت سر هم به فرعونيان رو آورد ورود نيل از خون موج مىزد ، فرعون به خود آمد وقامتش خميد وبناى ناله وزارى گذاشت و به
هامش
( 1 ) سوره غافر ، آيهء 45 . .
( 2 ) سوره سبا ، آيهء 33 . .