تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 50

« وقَدْ مَكَرَ اَلَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلَّه اَلْمَكْرُ جَمِيعاً 13 : 42 » ( 1 ) ( به تحقيق مردم پيش از اين تبهكاران هم مكر ورزيدند ، ولى همه مكرها از آن خداست ) . « ومَكَرُوا مَكْراً ومَكرنا مَكْراً وهُمْ لا يَشْعُرُونَ 27 : 50 » ( 2 ) ( آنان مكرى كردند و ما هم مكرى كرديم در حالى كه آنان نمىدانند ) . « ويَمْكُرُونَ ويَمْكُرُ الله والله خَيْرُ اَلْماكِرِينَ 8 : 30 » ( 3 ) ( آنان مكر مىكنند و خدا مكر مىكند ، خداوند بهترين مكر كنندگان است ) . آن معناى معمولى نيست كه به طور اختصار بيان كرديم ، زيرا اولًا - آن مكر و حيله پردازى كه به معناى پوشاندن حقيقت براى جلب سود ودفع ضرر است ، با در نظر گرفتن آن كه خداوند به همه چيز دانا وتوانا است ، از روى دليل عقلى صريح و ساير منابع معتبر اسلامى امكان ندارد . ثانياً - آيات ديگرى وجود دارد كه مكرهايى را كه در قرآن به خدا اسناد داده شده است ، به خوبى توضيح مىدهد . از آن جمله « قَدْ مَكَرَ اَلَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى الله بُنْيانَهُمْ مِنَ اَلْقَواعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ اَلسَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وأَتاهُمُ اَلْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ 16 : 26 » ( 4 ) ( پيش از اين تبهكاران هم حيله ها ومكرها ورزيده‌اند ، خداوند ساخته شده هاى آنان را از بنياد وريشه بر كند و سقف بنيان را از بالاى سرشان ريخت وعذاب از طرفى بر آنان نازل شد كه نمىدانستند ) . مفاد اين آيه مكر منسوب به خدا را با وضوح كامل بيان مىدارد ومىگويد مقصود از حيله سازى خداوند ، علم خداوندى