تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 448

مساهمون:

ص٤٤٨
( سپس در اين ( روز رستاخيز ) شما در بارهء نعمتها مسئول واقع خواهيد گشت ) . و همچنين آيات ديگر و احاديث معتبر با صراحت مىگويند : اين كالبد مادى و نيروهايى كه از طبيعت براى استفاده در اختيار انسانها گذاشته شده است ، مورد پرسش قرار خواهد گرفت ، زيرا اين امور بهترين وسايل زندگانى مادى و رشد روحى بوده است چرا از اين وسايل بهره بردارى نشده است ؟ چنين نيست كه اين مواد وسايل در يك جا متشكل مىشوند و سپس متلاشى مىگردند ، در اين تشكل و تلاشى يك جريان و تحول بىشعور و ناخود آگاه بوقوع مىپيوندد . انسان در موقع از دست دادن وسايل مناسب براى زندگى يا كيفيتهاى مطلوب آن ، پشيمان مىشود و خود را مسئول فوت شدن فرصت مىداند ، اگر جريان تشكل و تلاشى يك پديدهء ضرورى و ناخود آگاه بود ، پشيمانى و مسئول دانستن خويشتن كاملًا بىمعنى و غلط بود ، بدين ترتيب وقتى كه پرده از روى چشمان آدمى بر كنار شود و احتياجات و ايده آل و مقامات والاتر روح را ببيند و احساس كند كه براى تنظيم و به دست آوردن آن احتياجات و ايده آل و مقامات وسايل شايسته‌اى در اختيارش قرار گرفته بود ، مسلماً پشيمان شده و مسئوليت را بعهدهء خويش خواهد پذيرفت . جلال الدين در ابيات بعدى پينه دوزى را بدين معنى توضيح مىدهد كه -
پاره دوزى چيست ؟ خورد آب و نان مىزنى اين پاره بر دلق گران هر زمان مىدرد اين دلق تنت پاره بر وى مىزنى زين خوردنت
و اين معنا براى پينه دوزى ، در حقيقت همان معنايى است كه در بارهء گروه يكم گفتيم .

تفسير ابيات

گنج گران قيمت حيات زير خانهء كالبد مادى است ، پس معطل مباش و در خراب كردن اين خانه ميانديش و توقف مكن ، زيرا اگر به اين گنج گران قيمت دست