مرتكب شده است ، بلكه مقصودش از ظلم به خويشتن ، قرار دادن خود در معرض انتقام فرعونيان بوده است ، لذا به موسى خبر دادند كه : « إِنَّ اَلْمَلأَ يَأْتَمِرُونَ بِكَ لِيَقْتُلُوكَ فَاخْرُجْ إِنِّي لَكَ مِنَ اَلنَّاصِحِينَ فَخَرَجَ مِنْها خائِفاً يَتَرَقَّبُ قالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ اَلْقَوْمِ اَلظَّالِمِينَ 28 : 20 - 21 . » ( 1 ) ( مردى كه از نقطهء دور شهر آمده بود به موسى گفت چشمگيران قوم فرعون اجتماع و توطئه كردهاند كه ترا بكشند ، از شهر بيرون برو من از خير خواهان تو هستم . موسى از شهر در حال ترس و انتظار انتقام بيرون رفت و مىگفت : خداوندا مرا از قوم ستمكار نجات بده ) و معناى غفر پوشانيدن است ، موسى از خدا خواست كه اين حادثه را از فرعونيان بپوشاند . اما اين كه پس از كشته شدن قبطى موسى فرمود : اين از عمل شيطان بود ، مقصود كشتار آن قبطى با اسرائيلى بوده است ، يا خود قبطى عمل شيطان منظور شده است ، چنان كه خداوند در بارهء كنعان فرزند حضرت نوح فرمود : « إِنَّه عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ 11 : 46 » ( 2 ) ( كنعان فرزند تو نيست او عمل - غير صالح است ) . تأييد ديگر آيهء : « قالَ رَبِّ بِما أَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِلْمُجْرِمِينَ 28 : 17 » ( 3 ) ( موسى گفت : خداوندا به جهت آن نعمتى كه به من دادهاى هرگز پشتيبان گنهكاران نخواهم بود ) . از اين آيه كه دنبال مغفرت خواستن موسى وارد شده است ، آن احتمال تقويت مىشود كه حضرت موسى آن قبطى مقتول را مجرم مستحق قتل مىديده است . و به هر حال آيهء مورد بحث دلالت صريح به آن ندارد كه حضرت موسى عمدا مرتكب قتل نفس حرام شده است .
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 395
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٩٥
هامش
( 1 ) سوره القصص ، آيهء 20 . .
( 2 ) سوره هود ، آيهء 46 . .
( 3 ) سوره القصص ، آيهء 17 . .