« يا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا اَلْخَمْرُ وَاَلْمَيْسِرُ وَاَلأَنْصابُ وَاَلأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ اَلشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوه لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ 5 : 90 » ( 1 ) ( اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، جز اين نيست كه شراب و قمار و نصب كردن بتها براى عبادت و ازلام پليد و از اعمال شيطانى است ، از اين امور پليد بپرهيزيد شايد رستگار شويد . ) ( 2 ) در اين آيه مانند آيهء فوق كه گناه را عمومى بيان كرده بود ، پليد بودن مىخوارى را به طور عمومى فرموده است ، به اضافهء اين كه بقرينهء عمومى بودن پليدى قمار كه در هر دو آيه وجود دارد و انصاب و ازلام كه در آيهء دوم آمده است خود شاهد همين معنى است كه متذكر شديم .
تفسير ابيات
پرتو فوق العادهء جذبه پيامبر صلى الله عليه و آله در آن كودن احمق منعكس گشته او را مست نمود ، و از نشاطى كه به او دست داده بود ، سخن زياد مىگفت و از ادب دور افتاد و به خبط و كلافه شدن دچار گشت .
اين طور نيست كه پديدهء بىخودى در همه اشخاص ايجاد شر نمايد ، بلكه « بىادب را بىادبتر مىكند » كسى كه به حالت بىخودى مىرسد ، اگر خردمند باشد نكو فر و اگر بد خوى باشد احمقتر و بدتر مىشود . كاسهء بىخودى به آدم عاقل ، عقل مىآورد و انس احمق را از عقل مىكاهد . به طور كلى -
بىخود از مىبا ادب گردد تمام
با خود از مىبىادب گردد مدام
بنا بر اين ، پس چرا شراب را براى همه حرام كردهاند ؟ براى اين كه اغلب مردم بىعقل و در خود حيوانىشان غوطه ورند و چون همواره حكم با نظر به اغلب افراد وضع مىشود ، لذا شراب براى عموم حرام شده است . [ رجوع شود به نقد و تحليل . ]
هامش
( 1 ) سوره المائدة ، آيهء 90 . .
( 2 ) براى تفسير از لام رجوع شود به تفسير آيهء سوم از سوره مائده . .