( بنگر به آثار رحمت خداوندى كه چگونه زمين را پس از مرگش احياء مىكند ، همين قانون حاكم بر زمين ، مردگان را زنده خواهد گردانيد و خداوند به همه چيز توانا است ) . « وَمَا اَلْحَياةُ اَلدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ اَلْغُرُورِ » 3 : 185 . ( 1 ) ( زندگانى دنيا چيزى جز كالاى فريبنده نيست ) .
( ( 1362 ) ) گفت آثارش دل است اى بو الهوس
آن برون آثار آثار است و بس
( ( 1363 ) ) باغها و سبزه ها در عين جان
بر برون عكسش چو در آب روان
( ( 1364 ) ) آن خيال باغ باشد اندر آب
كه كند از لطف آب آن اضطراب
وجود خارجى مناظر جالب ، عكسى از آثار و نمودهاى دلست
اين مضمون را با دو احتمال مىتوان تفسير كرد :
احتمال يكم - اين است كه آن چه كه در درك زيبايىها و مناظر ، اصيل است دل آدمى است . اين دل آدمى آثارى مخصوص به خود دارد كه با ديدن نوعى از مشهودات بهيجان درميايد و حس مخصوصى در او بيدار مىگردد . اين حس مخصوص مشهودات خارجيه را كه براى همهء جانداران مطرح است ، ولى هيچ قيافه ى ديگرى جز همان موجوديت فيزيكى خود بانها نشان نمىدهد ، زيبا و مهيج مىنمايد . پس در حقيقت آن منظرهء دلنشين مانند دايره بودن پنكه در حال حركت ساخته شده يا اثرى از آثار آن حس درونى است كه خود آن نيز يكى از آثار مستقيم دل آدمى است .
هامش
( 1 ) سوره آل عمران ، آيهء 158 . .