تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 357

همهء اين مسائل ناشى از يك اشتباه است و آن همانست كه عوامل انسانى دست بهم داده و زندگى و هدفش را از دست انسانها گرفته است . بر گرديم به اصل مطلب ، گفتيم كه بهترين و لازم هماهنگى در ازدواج ، عبارت است از تحصيل ايده آل و هدف كلى براى زندگى كه مرد و زن را به خود جلب نمايد . اتحاد دو انسان در ايده آل منطقى تر و اصيل تر از هماهنگى آنها در عشق است ، زيرا در تعيين و كوشش براى وصول به ايده آل عقل و احساسات دوشا دوش هم به فعاليت مىپردازند ، در صورتى كه هماهنگى عشق ساير مشاعر و ادراكات و انديشه و تعقل و احساسات را تحت الشعاع قرار مىدهد . مخصوصاً هر اندازه كه ايده آل نزديك تر به واقعيات اصيل بوده باشد هماهنگى اطمينان بخش تر خواهد بود . به همين جهت است كه منابع معتبر اسلامى در توضيح كفو بودن زن و مرد ( متمايل بودن آن دو ) به موضوع ايمان تنها نظر دارد . در آيات قرآن مجيد با بيانات مختلف هماهنگى ايمانى را گوشزد مىكند . از آن جمله : « وَلا تَنْكِحُوا اَلْمُشْرِكاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ وَلأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَلا تُنْكِحُوا اَلْمُشْرِكِينَ حَتَّى يُؤْمِنُوا وَلَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ 2 : 221 . . . » ( 1 ) ( با زنهاى مشرك ازدواج نكنيد مگر اين كه ايمان بياورند و يك كنيز با ايمان بهتر از زن آزاد مشرك است اگر چه [ زيبايى يا ساير مزاياى زن مشرك ] شما را به تعجب وادارد [ و جلب نمايد ] و با مردان مشرك ازدواج نكنيد مگر اين كه ايمان بياورند ، يك بردهء با ايمان بهتر از يك مرد آزاد مشرك است ، اگر چه [ زيبايى يا ساير مزاياى مرد مشرك ] شما را بتعجب وادار كند [ و جلب نمايد . ]