كه از طرف مغرب مىوزد دور از الطاف و احسان الهى نيست . معارف انسانى همواره با اين اصل سر و كار داشته است كه جزء را نمونه قرار داده و كل را از آن دريابد ، لذا -
( ( 141 ) ) يك كف گندم ز انبارى ببين
فهم كن كان جمله باشد همچنين
بدينسان تمامى بادهايى كه از فضاى بىكران وزيدن مىگيرد چگونه مىتواند بدون باد بزن آن باد ران به جريان بيفتد . شما در هنگام خرمن كشاورزان را مىبينيد كه در جستجوى وزيدن باد هستند تا بتوانند گندمها را از كاه جدا كنند آن گاه محصول خالص را به انبارها برند و ذخيره كنند .
موقعى كه باد مورد نيازشان اندك تاخيرى داشته باشد ، كشاورزان دست دعا به سوى آسمان بلند كرده ناله ها سرمىدهند ، همچنين باد ولادت كه در رحم مادران مىوزد و موجب زاييده شدن كودك مىگردد اگر اندك تاخيرى كند مادر فرياد بر مىآورد و از خداى بزرگ باد را مىخواهد ، اگر اين مردم نمىدانستند كه رانندهء باد خداوند بزرگ است اين همه زارى و ناله به سوى او نمىكردند .
اهل كشتى را بنگريد كه چگونه از پروردگار عالميان التماس بادهاى موافق مىكنند .
در آن موقع كه بادهاى طبيعى كالبد بدنت دندانهايت را به درد مىآورد با سوز و گداز و اعتقاد به خدا روى آورده بر طرف شدن آن باد را التماس مىكنى ، اين مفهوم باد چه چيز شگفت انگيزى است ؟ مگر نمىبينيد كه حتى سپاهيان كارزارها نيز از خداى بزرگ بادهاى پيروزى مىطلبند .
براى آسان كردن درد زايمان زنها به سوى دعاها و تعويذها پناه مىبرند ، بنا بر اين همهء انسانها خود آگاه يا ناخود آگاه اين حقيقت را بيقين دريافتهاند كه تنها پروردگار عالميان است كه عوامل انعام و احسان خود را در شكل بادها به سوى مردم سرازير مىكند .
آرى اين اصل كه با مشاهدات و تجربيات به دست آمده است ، براى همهء