مگر شما نمىدانيد كه آن شمشير بران كه براى از بين بردن ضد حيات كشيده مىشود ، قطعه‌اى از آهن يا فولاد نيست كه آهنگرى آن را ساخته و پرداخته و براى انسان كش آماده كرده است بلكه اين شمشيرها و قدرتها در صورت تبعيت از شمشير عقل و قدرت وجدان ديده گان پر فروغ حيات كلى انسانها است كه طبق مشيت الهى به دارندگان ضد حيات خيره مىشود و آنان را از پاى در مىآورد و در نتيجه حيات انسانها را از چنگال خونين دشمنان حيات انسانيت باز مىگيرد . به همين جهت است كه دين اسلام براى متصديان امر بمعروف و نهى از منكر و امور حسبى ( تنظيم كنندگان روش زندگى مادى و معنوى فرد و اجتماع ) شرايط با اهميتى را متذكر مىشود كه محصول آن شرايط ، يك انسان انتظامى را به عنوان فردى آگاه و دادگر تحويل قلمرو اجتماع مىدهد ، حتى ابو سعيد اصطخرى مىگويد : « محتسب بايد قدرت اجتهاد در احكام را هم داشته باشد . » ( 1 ) البته اين نظريه در بارهء مأموران انتظامى نادر است . آن چه كه تقريبا مورد اتفاق است همان شرط آگاهى و بينش دادگرى است كه موجب اجتناب از هر گونه قدرت نمايى و ظلم و جور مىگردد .