2 - « بازتابهاى شرطى در مغز آدمى منشا همهء فعاليتهاى روانى است » پاولوف 3 - « خودت را بشناس » سقراط 4 - « انسان به طور مطلق در كارهايش مجبور است جبريون 5 - انسان مطلقا در كارهايش آزاد و مختار است . » اختياريون 6 - « حقيقت اشياء عدد است » فيثاغورس 7 - حقيقت اشياء همان امتداد است كه موضوع علم هندسهء نظرى است دكارت 8 - انسان فقط جوياى لذت شخصى است اپيكور انسان فقط جبران ضعف و حقارت خود را مىخواهد آدلر 9 - اصيلترين غريزهء انسان همان غريزهء جنسى است فرويد 11 - گردونهء محرك تاريخ بشرى ستارگان آسمانى است .
اين است و جز اين نيست منجمين باستانى 12 - گردونهء محرك تاريخ شخصيتهاى برجسته و قهرمان بشرى است . اين است و جز اين نيست بعضى از جامعه شناسان 13 - گردونه محرك تاريخ ريشه هاى اساسى نژادها است .
اين است و جز اين نيست بعضى از فلاسفه تاريخ 14 - گردونهء محرك تاريخ عوامل جغرافيايى است .
اين است و جز اين نيست بعضى از فلاسفه تاريخ 15 - گردونهء محرك تاريخ عوامل اجتماعى و سياسى است اين است و جز اين نيست بعضى از فلاسفه تاريخ 16 - گردونهء محرك تاريخ اقتصاد به طور عموم است اين است و جز اين نيست بعضى از فلاسفه تاريخ
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 311
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣١١